Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Gmina Kodrąb

Położenie:

Gmina Kodrąb leży w centralnej części powiatu radomszczańskiego.

Powierzchnia i ludność:

Gmina zajmuje powierzchnię 106 km2 i liczy 4.8 tys. mieszkańców. Na gminę składa się 38 miejscowości skupionych w 19 sołectwach.

Stolica gminy:

Stolicą gminy jest Kodrąb. Nazwa "Kodrąb" znana jest również z innych ziem słowiańskich. Na terenie ogrodu tutejszej plebanii odnaleziono fragment naczynia glinianego ze śladami toczenia na kole garncarskim, pochodzący z XI wieku.

Sam Kodrąb w źródłach pisanych pojawia się jednak po raz pierwszy dopiero w roku 1384, kiedy to właścicielem wsi był nieznany bliżej Jan, w dokumentach występujący jako świadek.

W 1448 roku rodzina Kodrębskich herbu Poraj, przez szereg pokoleń władająca wsią, ufundowała nowy kościół, który wkrótce spłonął. Obecny wybudowany został w 1517 roku, również z fundacji Kodrębskich, których herb widnieje m.in. na portalu bocznym po południowej stronie świątyni.

Wspomniany kościół był dwukrotnie niszczony - przez pożar w 1581 roku i podczas potopu szwedzkiego w 1655 r. Dwukrotnie też był odbudowywany. Budowla jest murowana, jednonawowa, bezwieżowa z wieżyczką sygnaturki, w stylu późnogotyckim z elementami renesansowymi.

Główne atrakcje turystyczne:

Do najcenniejszych zabytków gminy Kodrąb należą stare murowane i drewniane świątynie z XVI-XVIII stulecia, nierzadko kryjące jeszcze starsze zabytki sztuki sakralnej:

  • późnogotycki, murowany kościół p.w. św. Małgorzaty Panny Męczennicy i św. Jadwigi Śląskiej w Kodrębiu wybudowany w 1517 roku z fundacji Kodrębskich, których herb widnieje m.in. na portalu bocznym po południowej stronie świątyni;
  • kościół p.w. św. Szymona i Judy Apostołów w Dmeninie - późnobarokowa świątynia z 1. połowy XVIII w, we wnętrzu której odnaleźć można elementy XV-wieczne stanowiące pozostałości po starszym kościele. Obok wznosi się wolnostojąca dzwonnica;
  • drewniany kościół p.w. św. Leonarda w Bugaju, zbudowany prawdopodobnie w końcu XVIII wieku - jednonawowa budowla o konstrukcji zrębowej, kryta gontem, z prostokątnym prezbiterium i przylegającą do niego zakrystią oraz póżniejszą (1862) murowaną wieżą. Na cmentarzu przykościelnym warto zobaczyć empirowy nagrobek hrabiego Romana Skarbka - Ankwicza z lat 40. XIX wieku
  • drewniany kościół p.w. Wszystkich Świętych w Rzejowicach - bezwieżowa świątynia konstrukcji zrębowej wzniesiona w latach 1708-11 z cennym wyposażeniem wnętrza, z wolnostojącą trójdzielną dzwonnica z pierwszej polowy XIX wieku. We wsi stoją również dwie murowane dwukondygnacyjne kapliczki z wnękami, zwieńczone dachami namiotowymi;

    Spośród licznych dawnych rezydencji wiejskich na szczególną uwagę zasługują:

  • zespół dworski w Smotryszowie - składa się na niego dwór z 1880 roku oraz XIX-wieczny park oraz:
  • zespól dworski w Zakrzewie - w jego skład wchodzi neorenesansowy dwór z początków XIX wieku oraz stary park z XIX wieczną kapliczką.

    Tradycyjną drewnianą zabudowę, chałupy i budynki gospodarcze powstałe na przełomie XIX i XX wieku spotkać jeszcze można w kilku wsiach - Woli Malowanej, Zalesiu, Lipowężycach, Klizinie i Florentynowie. Ciekawe przydrożne kapliczki stoją m.in. w Klizinie i Gosławicach.

    Na terenie gminy od dawna pracowały zakłady przemysłowe, wyko-rzystujące miejscowe surowce. W okolicach Kodręba już w XVII stuleciu istniały piece wypalające wapno wydobywane z miejscowych złóż. Pozostałości XIX - wiecznego wapiennika odnaleźć można na jednym ze wzgórz w Smotryszowie.

    W Kodrębie na początku XIX wieku również istniał wapiennik a po dzień dzisiejszy przetrwały: młyn i gorzelnia położone nad rzeką Widawką. W Klizinie do czasów I wojny światowej działała huta szkła.

    ROTWLOstatnia aktualizacja: 2009-07-27 13:59:47
    Zmodyfikowane przez: Piotr Sölle
  • Znajdź hotel

    Kalendarz wydarzeń

    • pn
    • wt
    • śr
    • cz
    • pt
    • sb
    • nd
     

    Nasza fotogaleria