Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Sieradz

Miasto - siedziba powiatu, gminy miejskiej i gminy wiejskiej, nad rzeką Wartą, na pograniczu Kotliny Sieradzkiej i Wysoczyzny Złoczewskiej.

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie Sieradza pochodzą z VI-VII w. W XI w. powstał tu gród kasztelański i podgrodzie. W źródłach pisanych Sieradz pojawił się po raz pierwszy w 1136 r. w tzw. bulli gnieźnieńskiej papieża Innocentego II. Również w XII stuleciu Sieradz został wymieniony przez geografa arabskiego al-Idrisiego, obok Gniezna, Krakowa i Wrocławia jako jedno z głównych miast polskich.

O dokumencie lokacyjnym dla Sieradza nic nie wiadomo. Według późniejszego dokumentu z 1298 r. prawa miejskie nadał Sieradzowi książę Kazimierz Konradowic. Prawdopodobnie nastąpiło to ok. 1225 r.

W 2. połowie XIII stulecia miasto stało się stolicą księstwa sieradzkiego. W 1292 r. gród sieradzki oblegany był przez króla czeskiego Wacława II, który zmusił broniącego się tutaj Władysława Łokietka do zrzeczenia się praw do Małopolski.

Pomyślny rozwój ośrodka miejskiego zakłóciły kilkakrotne najazdy wrogów - Tatarów, Czechów, a w XIV w. - Krzyżaków. W 2. połowie XIV stulecia w miejscu istniejącego tu wcześniej drewnianego grodu wzniesiono w Sieradzu murowany zamek.

Średniowieczny Sieradz był miejscem zjazdów dostojników polskich i litewskich. Od XIII do XV w. odbyło się w tu 15 walnych zjazdów, z których sześciu przewodniczyli królowie polscy. W XIV w. Sieradz stał się stolicą województwa.

W dniu 26 lutego 1383 r. na sejmie w Sieradzu zapewniono poselstwo węgierskie, że królową Polski zostanie córka króla Ludwika - Jadwiga. W 1432 r. na zjeździe sieradzkim podjęto zobowiązanie wybrania po śmierci Władysława Jagiełły królem Polski jego najstarszego syna - Władysława, zwanego później Warneńczykiem. Z kolei w 1445 r. dokonano w mieście elekcji króla Kazimierza Jagiellończyka.

Okres największego rozkwitu Sieradza pod względem gospodarczym i kulturalnym przypadł na czasy Odrodzenia. W początkach XVI w. było tu 162 rzemieślników skupionych w 12 cechach, m. in. sukienników, kuśnierzy, krawców. Miasto było też ważnym ośrodkiem handlu. Na miejscowych jarmarkach spotykało się kupców cudzoziemskich, nawet z odległej Hiszpanii i Portugalii.

Wraz ze schyłkiem XVI w. skończyły się czasy świetności Sieradza - największy regres datuje się na XVII i pierwszą połowę XVIII w. Nastąpiło to głównie w wyniku wojen szwedzkich, pożarów i pomorów.

Miasto powoli zaczęło się odbudowywać dopiero pod koniec XVIII w. Szczególnie duże zasługi w porządkowaniu spraw miejskich położyła utworzona w 1780 roku Komisja Dobrego Porządku, która zajęła się finansami miasta, wydawała też przepisy dotyczące ustroju i administracji.

W końcu XVIII w. Sieradz liczył około 1,5 tysiąca mieszkańców, znajdowało się w nim 191 domów mieszkalnych i pracowało 80 rzemieślników, reprezentujących 21 zawodów. W wyniku II rozbioru Polski (1793 r.) Sieradz przeszedł pod panowanie pruskie i stracił status stolicy województwa.

W dniu 13 listopada 1806 r. zawiązano w Sieradzu akt powstania przeciwko Prusakom. W 1813 r. miasto znalazło się pod okupacją wojsk rosyjskich. Z kolei w czasie powstania styczniowego w latach 1863 - 1864 Sieradz wraz z powiatem było terenem koncentracji powstańców oraz miejscem wielu bitew i potyczek. W dniu 17 stycznia 1863 r. do Sieradza przybył Józef Oksiński w celu zorganizowania w lasach koło Miedźna pierwszego oddziału powstańczego. W listopadzie 1918 roku powstało niepodległe państwo polskie. W walce o wolność mieli swój wkład również mieszkańcy Sieradza.

W latach 1823 r. powstała w Sieradzu manufaktura sukiennicza Adolfa Harrera, zatrudniająca około 1000 pracowników. W 1852 r. wybuchła epidemia cholery, w wyniku której zmarło 500 osób. W 1856 r. otwarto w Sieradzu pierwszą księgarnię a 20 lat później zainaugurowała swą działaność Ochotnicza Straż Pożarna. W 1901 r. powstało Sieradzkie Towarzystwo Muzyczne a rok później Sieradz znalazł się na trasie nowowybudowanej linii kolejowej Łódż-Sieradz-Kalisz. W dniu 17 sierpnia 1914 r. do miasta wkroczyły wojska niemieckie.

W okresie XX-lecia międzywojennego rozwój przemysłu i rzemiosła w mieście stanowił przedłużenie stanu sprzed I wojny światowej. Miasto zachowało charakter rolniczo - przemysłowy. Dość dobrze rozwijało się też życie kulturalne. Działało tu Towarzystwo Śpiewaczo-Muzyczne przy Chrześcijańskim Stowarzyszeniu Rzemieślniczym "Resursa" oraz Koło Miłośników Sceny przy Towarzystwie "Dźwignia", a w 1923 roku wznowiło działalność Sieradzkie Towarzystwo Muzyczne "Lutnia". W 1937 powstało Muzeum Ziemi Sieradzkiej.

Wkrótce po wybuchu II wojny światowej i zajęciu miasta przez Niemców, w dniu 9 listopada 1939 r. Sieradz wraz z całym powiatem został wcielony do Rzeszy. Usuwając ślady polskości zniszczono wszystkie polskie napisy, dokonano zmiany nazw ulic, zniszczono pomniki i tablice upamiętniające ważne, historyczne wydarzenia. Na tym tle rozwinął się ruch oporu, jednak liczne aresztowania przez gestapo poważnie sparaliżowały jego działalność.

Sieradz został wyzowlony w dniu 23 stycznia 1945 r. przez Armię Czerwoną. Już w 1946 r. otwarto w mieście Powiatową Bibliotekę Publiczną. W 1951 r. utworzono Powiatowe Archiwum Państwowe a w 1957 r. rozpoczął swą działalność Teatr Miejski. W dniu 24 lutego 1967 r. powołano do życia Towarzystwo Przyjaciół Sieradza a w 1970 r. otwarto amfiteatr w Parku Staromiejskim.

W ramach reformy administracyjnej w latach 1975-1998 Sieradz był stolicą jednego z 49 województw. W wyniku kolejnej reformy w 1999 r. uzyskał prawa miasta powiatowego i pełni tę funkcję do dzisiaj. Jest członkiem Kapituły Najstarszych Miast i Miejscowości w Polsce - miasto będzie wkrótce obchodzić swoje 870-lecie.

Będąc w Sieradzu warto zobaczyć:

  • kościół farny p.w. Wszystkich Świętych - budowlę tą wzniesiono w XIV w. w czasach panowania Kazimierza Wielkiego, prawdopodobnie w latach 1358-60, w miejscu starszej świątyni spalonej przez Krzyżaków w 1331 r. Jest to kościół w zrębie gotycki, wzniesiony z cegły o układzie polskim, wielokrotnie przebudowywany i restaurowany, m.in. w latach 1648-82, 1755, 1779, 1835, 1858 i 1925-27. Pięciokondygnacyjną wieżę, podpartą na zachodnich narożach potężnymi uskokowymi skarpami dobudowano w 1580 r.
  • zespół dawnego klasztoru Dominikanów, na który składają się: klasztor Dominikanów (ok. 1300 r., przebudowywany w XVI, XVII i XVIII stuleciu) i kościół podominikański (ok. 1300 r., przebudowywany ok. 1380 r. i w XVIII w.).
  • rynek Starego Miasta - pozostałość średniowiecznego układu urbanistycznego Sieradza. Dziś rynek otoczony jest przeważnie XIX-wiecznymi, jednopiętrowymi kamienicami mieszczańskimi, krytymi dachówką, tworzącymi zwarte pierzeje. W kilku domach zachowały się skromne stiukowe zdobienia oraz elementy XIX-wiecznej stolarki i ślusarki.
  • dom zwany kamienica pojagiellońską - gotycka kamienica z końca XV stulecia, wzniesiona na planie prostokąta, podpiwniczona z wejściem w krótszym boku i sienią na przestrzał. W sieni i kilku komnatach zachowały się oryginalne sklepienia krzyżowe. Wejście do budynku zdobi częściowo zrekonstruowana okładzina z ciosu. W 1450 r. połowę tego domu zakupił Kazimierz Jagiellończyk, który został wybrany na króla właśnie w Sieradzu i często bywał w tym mieście sprawując wyroki sadowe w sieradzkim zamku. Kamienica połączona była przejściem podziemnym z pobliskim klasztorem Dominikanów. Dziś mieści sieradzkie Muzeum Okręgowe.
  • pozostałości zamku (XIV - XVIII w.) - murowany zamek wzniesiony został w miejscu starszego zniszczonego grodu. Brak danych uniemożliwia jednak dokładne odtworzenie jego wyglądu - przyjmuje się, że średniowieczny zamek sieradzki otoczony był murem obwodowym o nieregularnej formie zbliżonej do okręgu, prawdopodobnie pokrywającej się swym zarysem z przebiegiem dawnych wałów ziemnych. Mur zamkowy składać się miał z 12 odcinków różnej długości połączonych ze sobą a jego łączna długość wynosić miała 220 metrów.
  • kościół cmentarny p.w. św. Ducha - jest to drewniana budowla konstrukcji zrębowej, z nawą wzniesioną na planie kwadratu, nieco szerszą od wielobocznie zamkniętego prezbiterium. Świątynię nakrywa dach dwuspadowy, kryty gontem, w centralnej części znajduje się wieżyczka na sygnaturkę z XVIII stulecia.

    We wschodniej części Sieradza, pośród łąk nad Wartą istnieje grodzisko, będące pozostałością dawnego, wczesnośredniowiecznego grodu z XII-XIV stulecia.

    Na terenie Sieradza działają dwie placówki muzealne: Muzeum Okręgowe w Sieradzu oraz Sieradzki Park Etnograficzny - jeden z trzech obiektów skansenowskich w województwie.

    INFORMACJA TURYSTYCZNA
    Informacja turystyczna
    Punkt Informacji Turystycznej w Sieradzu
    Powiatowa Biblioteka Publiczna w Sieradzu

    ul. Żwirki i Wigury 4
    98-200 Sieradz
    tel. 43 827 16 41
    fax. 43 827 16 41
    info@pbp.sieradz.pl
    ROTWLOstatnia aktualizacja: 2016-03-07 17:50:29
    Zmodyfikowane przez: Marek Lawin
  • Podział administracyjny

    Położenie

    Warto zobaczyć

    Gdzie spać? [1] - Baza noclegowa kategoryzowana

    Gdzie spać? [5] - Baza noclegowa kategoryzowana

    Gdzie zjeść? [24]

    Szlaki piesze [2]

    Szlaki rowerowe [1]

    Znajdź hotel

    Kalendarz wydarzeń

    • pn
    • wt
    • śr
    • cz
    • pt
    • sb
    • nd
     

    Nasza fotogaleria

    fot. Piotr Sölle -1252507105
    Sieradz
    Wnętrze fary
    fot. Piotr Sölle

    fot. Tomasz Koralewski -1252507278
    Sieradz
    Muzeum Okręgowe
    fot. Tomasz Koralewski

    fot. archiwum ROTWŁ  -1251107232
    Sieradz
    Rynek Starego Miasta
    fot. archiwum ROTWŁ