Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Biała

Wieś w gminie Zgierz (powiat zgierski), na Równinie Łowicko-Błońskiej.

Osada założona prawdopodobnie na przełomie XV i XVI stulecia – najstarsza wzmianka historyczna o niej pochodzi z 1512 r. - jest dziś jedną z największych wsi w tej części województwa łódzkiego. W XVIII w. była własnością Wilkanowskich.

Pochodzący z XVIII wieku, drewniany kościół śś. Piotra i Pawła w Białej jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków w okolicy. Został wzniesiony w 1778 r. z fundacji ówczesnego właściciela wsi, sędziego łowickiego Wilkanowskiego, na miejscu poprzedniej (pierwotnej) świątyni w tej wiosce.

Kościół powiększano i odnawiano w 1938 roku i w latach 1945-46. Usytuowany na naturalnym wzniesieniu w centrum wsi góruje nad zabudowaniami. Świątynia zbudowana została zgodnie ze staropolską tradycją ciesielską, według której dawniej budowano dworki, chaty i stodoły. Jest to budynek konstrukcji zrębowej, oszalowany i kryty gontem. Na uwagę zasługuje widoczna z daleka rzeźba Chrystusa umieszczona na ciemnym tle fasady, a we wnętrzu XVIII-wieczne barokowe wyposażenie. Na tyłach świątyni znajduje się mogiła trzech nieznanych powstańców styczniowych 1863 r. a także tablica pamiątkowa odsłonięta w dniu 11 listopada 1928 r., w 10. rocznicę odzyskania niepodległości.

W pobliżu kościoła, przy drodze do wsi Szczawin znajduje się cmentarz rzymskokatolicki, a w jego obrębie kwatera wojenna z września 1939 roku. Spoczywają w niej żołnierze 28. i 31. Pułku Strzelców Kaniowskich polegli 7 i 8 września 1939 roku w bohaterskich walkach z Niemcami pod wsią Kębliny. Kwatera składa się z pomnika i 10 krzyży z wojskowymi orłami, po 5 po obu stronach pomnika. Tuż przy grobie znajduje się tablica informacyjna z opisem bitwy i informacjami o poległych.

Z kolei dawna nekropolia ewangelicka w Białej położona jest w lesie, kilkaset metrów za miejscowością jadąc w stronę Szczawina. Zachowały się tu dwa ceglane, otynkowane filary bramy oraz kilkanaście zdewastowanych nagrobków - najstarsze z przełomu XIX i XX w., najmłodszy z 1949 r.

W obrębie cmentarza rośnie pomnikowy kasztanowiec zwyczajny o obwodzie 358 cm. Pomnikowe drzewa odnaleźć można w Białej równiez na posesji p. Kalinowskiego (dwie lipy o obwodach 392 i 201 cm) oraz dwa inne kasztanowce (250, 220 cm). Chroniony żywotnik zachodni o obwodzie 140 cm w pierśnicy rośnie przy ul. Łąkowej 7.

W bialskiej Szkole Podstawowej znajduje się Izba Pamięci Narodowej. Przechowywane są tu pamiątki, jakie zachowały się po obozie dla dzieci w Dzierżąznej.

W Białej znajduje się również znana piekarnia chleba „Naturex” istniejąca od 2004 roku. Piekarnia zajmuje się wypiekiem chleba wiejskiego na zakwasie z pieca ceglanego opalanego drewnem., bez użycia jakichkolwiek konserwantów i środków chemicznych. Produkty zakładu dostępne są w sklepach ze zdrową żywnością (m.ni. w Łodzi) oraz w sklepach w Białej. „Naturex” był wielokrotnie wyróżniany na konkursach ogólnopolskich, w tym w 2006 r., gdy w ogólnopolskim konkursie Nasze Kulinarne Dziedzictwo zajął I miejsce w kategorii „chleb tradycyjny”.

INFORMACJA TURYSTYCZNA
Informacja turystyczna
Informacja turystyczna
ROTWLOstatnia aktualizacja: 2009-02-20 13:06:20
Zmodyfikowane przez: Piotr Sölle

Znajdź hotel

Kalendarz wydarzeń

  • pn
  • wt
  • śr
  • cz
  • pt
  • sb
  • nd
 

Nasza fotogaleria