Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Łódź

Położenie

Łódź - stolica województwa łódzkiego i miasto na prawach powiatu grodzkiego leży w centralnej części województwa. Graniczy z trzema powiatami ziemskimi województwa: łódzkim wschodnim, pabianickim i zgierskim.

Miasto Łódź leży w centralnej Polsce, w odległości 393 km od przejścia granicznego w Świecku (granica z Niemcami), 336 km od przejścia w Terespolu (granica z Białorusią), 277 km od Cieszyna (granica z Czechami) i 332 km od Gdańska. Od Warszawy dzieli Łódź odległość 133 kilometrów.

Współczesne miasto zajmuje zachodni skłon Wzniesień Łódzkich oraz wschodnie krańce Wysoczyzny Łaskiej. Różnica wysokości bezwzględnych na terenie miasta przekracza 120 metrów - najwyższy punkt 284.1 m n.p.m. leży w rejonie Nowosolnej, najniższy 163.6 m n.p.m. w dolnie rzeki Ner na Lublinku.

Powierzchnia i ludność

Powierzchnia Łodzi wynosi (wg stanu z dnia 31 grudnia 2004 r.) - 294.4 km2, w tym:

  • Śródmieście - 6.8 km2
  • Bałuty - 78.9 km2
  • Górna - 71.9 km2
  • Polesie - 46.0 km2 oraz
  • Widzew - 90.8 km2.

    Ludność Łodzi (również wg stanu z końca 2004 r.) wynosi 774.0 tys. mieszkańców.

    Mało kto wie, że pierwsze ślady obecności człowieka na terenie dzisiejszego miasta pochodzą sprzed 12 tysięcy lat. Potwierdziły to badania łódzkich archeologów. Odkryto groby, resztki naczyń, narzędzi i uzbrojenia rzucając światło na dawne kultury. Znaleziono je w rzecznych dolinach, które z czasem stały się miejscem stałego osadnictwa.

    Początki osady

    To właśnie z takiej maleńkiej osady wyłoniła się późniejsza Łódź. Pierwszą wzmiankę o niej spotykamy w 1332 r., kiedy to książę łęczycki Władysław uwolnił wieś "Łodzia" (Lodza) od ciężarów prawa książęcego. Z czasem jej mieszkańcy przenieśli swoje domy w sąsiedztwo traktu handlowego wiodącego z Łęczycy do Piotrkowa.

    Łódź - miastem

    Pierwszą próbę nadania praw miejskich Łodzi podjęli w 1414 r. biskupi kujawscy. Udana lokacja miasta nastąpiła jednak dopiero w 1423 r. za sprawą króla Władysława Jagiełły. Akt nadania praw miejskich został wydany w Przedborzu, który stał się miastem w 1405 r., również za sprawą Władysława Jagiełły.

    Przez następne dwa wieki niewielkie miasteczko pokrywające się swym zasięgiem z dzisiejszym Starym Miastem rozwijało się dość prężnie. Ówczesna Łódź, której funkcjonalne centrum stanowił dzisiejszy Stary Rynek tętniła życiem małego miasteczka o charakterze rolniczo - rzemieślniczym.

    Życie religijne średniowiecznej Łodzi skupiało się na Placu Kościelnym gdzie stanęła pierwsza parafialna świątynia rzymskokatolicka, wokół której wytyczono najstarszy w mieście cmentarz grzebalny.

    Po potopie szwedzkim miasto, podobnie jak inne w okolicy, podupadło i znacznie wyludnione wegetowało wśród otaczających je gęstych lasów Puszczy Łódzkiej.

    Początki Łodzi przemysłowej

    W latach zaborów myślano nawet o odebraniu Łodzi praw miejskich, ale wtedy właśnie nastąpił cudowny przełom. W 1820 roku władze Królestwa Polskiego włączyły Łódź do kręgu osad przemysłowych. Oczywiście liczące ok. 770 mieszkańców miasteczko nie dawało gwarancji pomyślnego zrealizowania planów i bez wsparcia rządu nie miałoby szans na rozwój.

    Poza linią zabudowy dawnego miasta, na południe od rzeki Ostrogi (późniejszej Łódki) wytyczono granice Nowego Miasta przezna-czonego dla zagranicznych rękodzielników - sukienników.

    W centrum nowego założenia urbanistycznego wytyczono obszerny, ośmioboczny rynek - obecny Plac Wolności, przy którym w 1827 r. zbudowano Ratusz a rok później - w 1828 r. - pierwszą światynię w tej części Łodzi - kościół ewangelicko - augsburski pw. św. Trójcy.

    Od 1824 r. zaczęto kreślić plany kolejnej osady przemysłowej Łódka. Jej położenie określał bieg rzeki Jasień i traktu piotrkowskiego, który właśnie wtedy otrzymał nazwę ulicy Piotrkowskiej. W dolinie rzeki od wieków stały młyny. Teraz w ich miejsce zaczęły powstawac pierwsze manufaktury. Wzdłuż ulicy łączącej Stare Miasto z nowymi terenami przemysłowymi, wytyczono dla tkaczy jednakowe parcele i wzniesiono na nich parterowe domy.

    Bardzo korzystne warunki bytowania i możliwość zdobycia pracy spowodowały wielki napływ osadników. W 1840 r. liczba łodzian wzrosła do 10 tys. i nikt nie miał wątpliwości, że na tym się nie skończy. Już w połowie XIX stulecia Łódź stała się największym po Warszawie miastem na terenie dzisiejszej Polski.

    Łódź w XIX i początkach XX stulecia

    Ludność Łodzi składała się z Polaków, Niemców, Żydów, Czechów, dla nich wszystkich to nowe miejsce życia miało smak Ziemi Obiecanej. Tempo rozwoju wyznaczały metry wytworzonych i sprzedanych tkanin oraz poziom techniczny fabryk.

    Warto przypomnieć, że w 1839 r. za sprawą saksońskiego fabrykanta Ludwika Geyera, na terenie tzw. Białej Fabryki uruchomiono pierwszą w mieście maszynę parową, a czarna chmura dymu na tle nieba i wysokie kominy stały się na długo swoistym symbolem miasta.

    W 1853 r. dziennikarz Oskar Flatt opublikował "Książkowy opis miasta Łodzi..." z pierwszymi litografiami pokazującymi wygląd łódzkich budynków. Zachwycony autor pisał: "...Wjechawszy od strony Zgierza potoczystym traktem, przypominasz sobie Stare Miasto, ale szybko je minąwszy, wjeżdżasz w szereg nowych, porządnych zabudowań, a wszędzie ruch, a wszędzie życie. Jedziesz wiorstę, drugą, piątą mijasz, a ciągle jesteś w mieście, ciągle jesteś w Łodzi. Otaczają cię gmachy wielkie, w nich żywo tętni ruch przemysłowy […] Oto jest nędzna niedawnemi czasy mieścina! W tem ubiegłem trzydziestoleciu, Łódź przeżyła wszystkie epoki: było naprzód zapomnienie, ubóstwo, padła potem iskra życia, wzmagała się pomyślność i po kilku wątpliwych krokach, stanęła u szczytu...".

    Po reformie uwłaszczeniowej (w 1864 r.) do miasta zaczęli masowo napływać chłopi z okolicznych terenów. Byli oni tanią siłą roboczą dla ciągle powstających fabryk. Na początku XX w. Łódź zbliżyła się liczbą mieszkańców do 500 tys. i ustanowiła światowy rekord przyrostu demograficznego.

    Niestety rozwój miasta nie szedł w parze z troską władz o wygląd miasta i wygodę życia jego mieszkańców. Carscy urzędnicy poczynili w tym zakresie znaczne oszczędności. Tuż obok Łodzi wyrosły zaniedbane, brzydkie przedmieścia: Bałuty i Chojny liczące po kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców. Trudne położenie robotników i polityka władz zaborczych wywoływały fale konfliktów społecznych i walk na ulicach miasta.

    Z inicjatywy przemysłowców, kupców, lekarzy, prawników i innych wykształconych członków łódzkiej społeczności udało się stworzyć banki, instytucje kultury i oświaty oraz różne ośrodki pomocy medycznej. Wybudowano gazownię, elektrownię, doprowadzono kolej i połączono odległe dzielnice i sąsiednie miasteczka elektrycznymi liniami tramwajowymi.

    Pełne kontrastów przemysłowe miasto stało się przedmiotem literackich i publicystycznych opisów, najdoskonalszy stworzył Władysław Reymont na kartach Ziemi Obiecanej. Jeszcze dziś wielu czytelników postrzega dzieje miasta przez pryzmat tej powieści i wędrując jego ulicami, szuka powieściowych realiów.

    Dynamiczny rozwój Łodzi został przerwany w 1914 r. działaniami wojennymi. W konsekwencji celowej dewastacji maszyn i urządzeń na długo przerwany został rozwój gospodarczy miasta.

    Łódź w dwudziestoleciu międzywojennym

    Po wojnie czyniono jednak próby usunięcia zniszczeń, a także modernizacji i rozbudowy fabryk. Zrobiono wielki krok na drodze do rozwoju oświaty, lecznictwa, kultury i budownictwa miejskiego. W 1919 r. Łódź, jako pierwsza w Polsce, wprowadziła i zrealizowała program powszechnego nauczania.

    W 1928 r. powołano oddział Wolnej Wszechnicy Polskiej, założono kilka muzeów, w tym Muzeum Nauki i Sztuki z drugą na świecie galerią sztuki nowoczesnej. W środowisku artystycznym miasta działali m.in. Leon Schiller, Stefan Jaracz, Aleksander Zelwerowicz, Karol Hiller, Władysław Strzemiński, Katarzyna Kobro, Henryk Stażewski, Witold Wandurski i Marian Piechal.

    Druga wojna światowa znów na kilka lat przekreśliła dorobek miasta, które już w 1939 r. włączono w granice Trzeciej Rzeszy. Fala hitlerowskiego terroru, znaczona masowymi grobami, aresztami i obozami, miała pokazać polskim i żydowskim mieszkańcom Łodzi ich miejsce w nowym państwie.

    Szczególnie tragicznie zapisały się w naszej świadomości obozy dla mężczyzn na Radogoszczu oraz dla dzieci i młodzieży przy ul. Przemysłowej . Ogromną część społeczności żydowskiej zamknięto w getcie położonym w najbiedniejszej części miasta, na Starym Mieście i na Bałutach. Z blisko 200 tys. Żydów ocalała zaledwie garstka. Liczne pomniki tablice upamiętniają tamte tragiczne lata.

    W dniu 19 stycznia 1945 r. Łódź odzyskała wolność. Nastał czas odbudowy zdewastowanego przemysłu oraz rozwoju nauki i kultury. Powołano do życia kilka wyższych uczelni, teatrów i muzeów. Znacznie poszerzono granice miasta (do 300 km2), wytyczono obszary nowym zakładom przemysłowym, na obrzeża przeniesiono fabryki ze śródmieścia.

    Nadrabiając komunalne zaniedbania, połączono rurociągiem miasto z rzeką Pilicą, założono sieć ciepłowniczą i kanalizacyjną, wzniesiono nowe, rozległe osiedla mieszkaniowe.

    "Hollyłódź"

    Przez wiele lat Łódź pełniła rolę filmowego centrum Polski. Działały tu m.in. Wytwórnia Filmów Fabularnych, Wytwórnia Filmów Oświatowych, Studio Małych Form Filmowych "Se - Ma - For", studia udźwiękowienia filmów, oraz wytwórnia kopii filmowych.

    Znaną na całym świecie uczelnią jest Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna, której absolwenci, w tym Roman Polański i Andrzej Wajda, odnieśli wiele sukcesów artystycznych.

    Co roku w grudniu odbywa się w Łodzi Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych CAMERIMAGE, który gromadzi wielu znakomitych twórców filmowych, studentów uczestniczących w warsztatach oraz fanów kinematografii z całego świata.

    Łódzkie teatry należą do krajowej czołówki. Teatr Wielki od wielu lat organizuje Międzynarodowe Spotkania Baletowe. Teatr Powszechny słynie z Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych, a teatry studenckie z licznych spektakli współczesnej dramaturgii. Mające międzynarodową sławę Centralne Muzeum Włókiennictwa jest organizatorem światowego konkursu Triennale Tkaniny Artystycznej.

    Zabytki na tle nowoczesności

    W ostatnich latach oblicze miasta uległo znacznej przemianie. Przebudowa gospodarki doprowadziła do upadku wielu starych zakładów włókienniczych. Powstały nowe, charakterystyczne dla współczesnej Łodzi dziedziny działalności: nowoczesny handel, gastronomia, bankowość i nowe technologie.

    Elewacje kamienic z dnia na dzień pięknieją, a w dawnych, zabytkowych halach fabrycznych powstają centra rozrywki. Na odnowionej ulicy Piotrkowskiej można odpocząć w pubach i letnich ogródkach, które barwnymi plamami pokrywają chodniki i jezdnię, a przejażdżka rikszą należy do atrakcji. W tym świecie ciągłego zabiegania nie mamy czasu na podniesienie oczu i dostrzeżenie zabytkowych fasad. Zaskoczą nas one swą niezwykłą urodą i zawiodą nasze myśli ku odległej epoce łódzkiej Ziemi Obiecanej.

    Większość, nierzadko zachwycających łódzkich zabytków pochodzi z XIX wieku i z początku XX stulecia, ale są wyjątki. Należą do nich m.in. barokowy zespół klasztorny Franciszkanów w Łagiewnikach, wzniesiony po 1704 r. i drewniane kapliczki z 1676 r. w Lesie Łagiewnickim. Łagiewniki - ważne miejsce pielgrzymkowe - znajdowało się niegdyś w znacznym oddaleniu od miasta. Zostało włączone w jego granice dopiero po 1945 r.

    W podobny sposób Łódź "pozyskała" drewniany kościół św. Doroty w Mileszkach i szlachecki dwór na Chojnach. Z XVIII w. pochodzi najstarszy zachowany zabytek Łodzi rolniczej - drewniany kościół pw. św. Józefa. Przeniesiony ze Starego Miasta na ul. Ogrodową wtopił się całkowicie w nową zabudowę.

    Łódź - Manchester na wyciągnięcie ręki

    Jednym z najstarszych murowanych budynków Łodzi jest stojący przy dzisiejszym Placu Wolności (dawnym Nowym Rynku) klasycystyczny Ratusz wzniesiony w 1827 r., a mieszczący dziś Archiwum Państwowe.

    W tym samym czasie (w latach 1824 - 26) na południu miasta przy ulicy Tymienieckiego 5 zbudowano pierwszy łódzki zakład przemysłowy - bielnik Kopischa. Budowla ta przypomina duży dwór szlachecki i szczęśliwie przetrwała do dzisiaj. Jest siedzibą Banku Przemysłowego, który przeprowadził renowację obiektu i uratował go przed rozbiórką.

    Pierwszym łódzkim gmachem fabrycznym z prawdziwego zdarzenia była natomiast tzw. "Biała Fabryka" Ludwika Geyera, zbudowana w latach 1835 - 38. W jej starych wnętrzach, mieszczących obecnie Centralne Muzeum Włókiennictwa, prezentowane są stare maszyny włókiennicze, współczesne tkaniny artystyczne, odzież czy dokumenty.

    Najbardziej charakterystyczne dla Łodzi budowle przemysłowe i miesz-kalne powstały po 1860 r., należą do nich fabryki, pałace i wille fabrykanckie, domy dla robotników oraz budynki publiczne. Niektóre fabryki wznoszono w skali wyjątkowej nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Mogły one konkurować z nowoczesnymi konstrukcjami i wyposażeniem z fabrykami Anglii, Niemiec czy Francji.

    Typowe, ogromne, ciężkie, czerwone mury, potężne wieże, monu-mentalne bramy i wysokie kominy nadały Łodzi swoisty koloryt. Serię tych wielkich budowli zapoczątkowała przędzalnia Karola Scheiblera zlokalizowana na Księżym Młynie i będąca dominantą wielkiego kompleksu przemysłowo - rezydencjonalnego Scheiblerów. Sama przędzalnia w całości nawiązuje do architektury obronnej i stanowi główny akcent w rozległym "królestwie" Scheiblerów.

    Na terenie dawnej "Jurydyki Scheiblera" sięgającym od Widzewa do ulicy Piotrkowskiej zbudowano również kilka innych obiektów przemysłowych, kilkadziesiąt domów familijnych, szpital św. Anny (dziś: im. K. Jonschera), ambulatorium, gazownię, szkołę, sklepy, stację kolejową, remizę strażacką, stadion sportowy i elektrownię. Dawna elektrownia jest rzadkim w Europie przykładem zastosowania secesyjnego zdobnictwa w obiektach przemysłowych.

    Bardzo interesującym budynkiem w zespole Księżego Młyna jest rezydencja Edwarda Herbsta, złożona z willi, budynków gospodarczych, ogrodu i stawu. Wiele lat trwał tu remont, w trakcie którego przywrócono zespołowi dawny kształt, a łódzkie Muzeum Sztuki utworzyło tu swój oddział, wypełniając wnętrza stylowymi, zabytkowymi eksponatami z tamtej epoki.

    Zabudowania kompleksu scheiblerowskiego znajdują się również w pobliżu ruchliwej al. Piłsudskiego i dawnego Wodnego Rynku, w otoczeniu Parku Źródliska. Stojący tu pałac, budynki fabryczne i domy familijne powstały na początku błyskotliwej kariery Karola Scheiblera.

    Skromny z zewnątrz pałac Karola Scheiblera kryje bogato urządzone wnętrza. Sztukaterie, malowidła, meble, boazerie, piece i kominki są znakomitą oprawą zbiorów mieszczącego się tu obecnie Muzeum Kinematografii. Tuz obok stoi pierwsza przędzalnia największego z łódzkich fabrykantów.

    W północnej części miasta, nad dawną rzeką Łódką, powstał drugi z wielkich kompleksów industrialnej Łodzi - kompleks przemysłowo - rezydencjonalny Izraela Pozańskiego. Skala przedsięwzięcia była nieco mniejsza niż na Księżym Młynie, ale rozmach i dekoracyjność fabrycznych budynków pozostawiają niezatarte wrażenie.

    Gmachy fabryczne zostały oddzielone od ulicy pięknym metalowym ogrodzeniem i potężną bramą. Przylega do nich neobarokowy pałac Izraela Poznańskiego, nazywany ze względu na wielkość i dekoracje "łódzkim Luwrem". Jest to największa rezydencja fabrykancka w Polsce, jej wnętrza składają się z wielkich salonów i kameralnych pomieszczeń rodzinnych.

    Pieczołowita odbudowa pałacu odkryła wiele interesujących detali, a nocne oświetlenie fasady przypomina oprawę zabytków o europejskiej sławie. Pałac jest odbiciem upodobań estetycznych i kanonów rządzących sztuką na początku XX w.

    Niezwykły Pałac Poznańskich jest dziś siedzibą równie niezwykłego Muzeum Historii Miasta Łodzi. Organizowane tu wystawy oraz imprezy należą od lat do najciekawszych wydarzeń kulturalnych i towarzyskich miasta.

    W zabytkowych wnętrzach znajdują się m.in.: Galeria Artura Rubinsteina oraz gabinety poświęcone innym znanym łodzianom - Julianowi Tuwimowi, Jerzemu Kosińskiemu, Władysławowi St. Reymontowi, Janowi Karskiemu, Bacewiczom i innym.

    Stare dziś opustoszałe i pozbawione już maszyn budynki fabryczne imperium Poznańskich, powoli zamieniają się w centrum handlu i rozrywki "Manufaktura". Ta nowa rola zabytków będzie ratunkiem przed ich zupełnym zniszczeniem i zapomnieniem.

    Model budownictwa fabrycznego narzucony przez Scheiblera i Poznańskiego był powielany przez wielu innych łódzkich fabrykantów. Naśladowano także ich styl życia i sposób dochodzenia do majątku. Początkowo w bezpośrednim sąsiedztwie fabryk powstawały wspaniałe pałace i wille ich właścicieli.

    Wybór stylu budowli odpowiadał gustom i zamożności fundatorów, którzy często prześcigali się w pomysłach i stosowaniu unikatowych form. Wiele rezydencji otaczano parkami, a w nich łączono krajowe okazy drzew z gatunkami egzotycznymi. Największe pałace należały do Poznańskich, Schweikertów, Richterów a także do Kindermanów, Biedermanów i Steinertów.

    Na początku XX w. pojawiła się w łódzkim budownictwie secesja. Przyniosła ona charakterystyczne zdobienia o miękkich, płynnych liniach, stylizowane ornamenty roślinne i zwierzęce, piękną stolarkę, ozdobne kraty oraz wielobarwne witraże.

    Najdoskonalszym przykładem nowego stylu jest willa Leopolda Kindermana przy ul. Wólczańskiej 33. Odnajdziemy w niej wszystko to, czym secesja zadziwiała świat. Miękkie ornamenty odnajdziemy także w fasadach wielu innych łódzkich kamienic, gmachów publicznych a nawet fabryk.

    Świątynie Łodzi

    Wielonarodową i wielowyznaniową przeszłość Łodzi odkryjemy, oglądając dawne świątynie. Odnaleźć tu można stare drewniane świątynie, strzeliste kościoły rzymskokatolickie, świątynie ewangelicko - augsburskie i zbory innych wyznań protestanckich, cerkwie prawosławne o baniastych kopułach, , czy jedyną z łódzkich synagog, która przetrwała hitlerowską okupację.

    Prawosławna cerkiew katedralna św. Aleksandra Newskiego rozsiadła się na skraju parku im. S. Moniuszki, w sąsiedztwie, również zabytkowego Dworca Fabrycznego. Jej związki z kulturą Wschodu podkreślają cebulaste hełmy kopuł i dekoracja wnętrza, w którym nastrojowy dźwięk i zapach kadzideł łączą się z pięknem starych ikon. Inna prawosławna świątynia, cerkiew św. Olgi stoi do dziś przy ulicy Piramowicza.

    Liczna niegdyś społeczność protestancka wzniosła w centrum miasta trzy okazałe kościoły ewangelicko - augsburskie. Dwa z nich - kościół św. Jana Ewangelisty i kościół św. Świętej Trójcy - po 1945 r. przeszły w użytkowanie katolików. Trzeci, najbardziej monumentalny kościół św. Mateusza, ewangelikom służy do dziś. We wszystkich światyniach protestanckich przetrwał, przynajmniej częściowo dawny, oryginalny wystrój i urzekające swą urodą witraże.

    Oczywiście kościołów katolickich jest w Łodzi najwięcej - wznoszono je w różnych stylach, z widocznym upodobaniem do neogotyku, który odnajdujemy dziś w wyniosłości wież katedry św. Stanisława Kostki czy staromiejskiego kościoła pw. Wniebowzięcia NMP.

    Dbałość o kształt budowli i wyposażenie, także bliskość świątyń różnych wyznań, jest przykładem wzajemnej akceptacji dla istnienia obok siebie różnych wyznań w Łodzi.

    Łódzkie nekropolie

    Kopalnią zabytków są również łódzkie cmentarze. W 1856 r. przy ulicy Ogrodowej powstał zespół najstarszych dziś cmentarzy chrześcijańskich. Spoczywają tu katolicy, prawosławni i protestanci.

    Nierzadko wielkość grobowca odpowiadała pozycji społecznej i zamożno-ści zmarłego. Największe mauzolea kryją prochy przemysłowców, mniejsze pomniki zdobią mogiły kupców, lekarzy, prawników, nauczycieli, kapłanów i artystów.

    Wartość estetyczna rzeźb i budowli cmentarnych idzie w parze z ich wartością historyczną i artystyczną. Na zabytkowych grobowcach odkryjemy podpisy najlepszych twórców i firm z XIX i XX w.

    Cmentarz żydowski przy ulicy Brackiej znajduje się w znacznym oddaleniu od centrum miasta. Zastąpił pierwszy w Łodzi, nieistniejący już cmentarz żydowski przy ulicy Wesołej. Nowy cmentarz to największa nekropolia Żydów w Europie. Na ogromnej powierzchni spoczywa tu prawie 205 tys. łódzkich Żydów. Mimo potężnych zniszczeń w czasie II wojny światowej przetrwało ponad 100 tys. zabytkowych nagrobków.

    Najwspanialsze z nich postały przy głównej alei cmentarza. Mają monumentalne formy i kryją prochy członków znanych łódzkich rodzin fabrykanckich - Poznańskich, Jarocińskich, Silbersteinów, Prussaków czy Rosenblattów. Reprezentują różne style i ukazują dobry gust fundatorów.

    Tysiące charakterystycznych kamiennych macew wprowadza nas w świat niezwykłej symboliki judaistycznej i nieznanego nam liternictwa. Spotykane są tu jednak równiez i polskie inskrypcje, wskazujące mogiły znanych osób - rodziców Juliana Tuwima i Artura Rubisteina, architekta Dawida Landego czy znanych lekarzy Władysława Pinkusa i Seweryna Sterlinga. Jest tam również rozległe pole grzebalne ofiar getta.

    Zabytkowe parki i kompleksy leśne w granicach Łodzi

    Obraz miasta nie byłby pełny bez poznania jego parków i lasów. Wbrew powszechnej opinii o braku zieleni w naszym mieście, wypełnia ona znaczny procent powierzchni Łodzi. Najczęściej odwiedzane miejsca to rozległy Las Łagiewnicki i park na Zdrowiu.

    Kompleks Lasu Łagiewnickiego ma 1200 ha powierzchni i jest największym lasem miejskim w Europie. Poprzecinany jest strumieniami, tworzącymi malownicze stawy. Nad ich brzegami rozłożyły się nad nimi ośrodki wypoczynkowe i dawne wille fabrykantów. Teren lasu jest pagórkowaty, a przez to atrakcyjny również zimą.

    Obszary chronione w granicach Łodzi

    W centralnej części kompleksu w 1996 r. utworzono rezerwat leśny "Las Łagiewnicki". Powierzchnia rezerwatu wynosi 69.85 ha. Rezerwat chroni fragment starej Puszczy Łódzkiej z dobrze zachowaną fitocenozą, z różnorodnością grądu i dąbrowy świetlistej. Dominuje tu drzewostan w wieku ponad 100 lat.

    Las Łagiewnicki rozcinają leśne drogi i ścieżki służące jako trasy spacerowe, rowerowe, jeździeckie i narciarskie. Wiodą nimi znakowane szlaki piesze, rowerowe a także ściezki dydaktyczne służące poznaniu zachodnich krańców Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich, którego Las Łagiewnicki jest integralną częścią.

    Drugi zespół zieleni istnieje na Zdrowiu. Ma charakter parkowy, choć zachował resztki dawnej Puszczy Łódzkiej. Tu również znajduje się rezerwat leśny "Polesie Konstantynowskie", niestety niedostępny dla zwiedzających.

    Park na Zdrowiu kryje jednak co najmniej trzy inne wielkie atrakcje Łodzi - Ogród Zoologiczny założony w 1938 r., Ogród Botaniczny powstały w latach 70. XX w. oraz miejski Lunapark.

    INFORMACJA TURYSTYCZNA
    Informacja turystyczna
    Centrum Informacji Turystycznej w Łodzi

    ul. Piotrkowska 87
    90-423 Łódź
    tel. 42 638 59 55
    tel. 42 638 59 56
    fax. 42 638 59 55
    cit@cit.lodz.pl
    http://www.cit.lodz.pl
    Informacja turystyczna
    Informacja turystyczna
    Informacja turystyczna
    Informacja turystyczna
    ROTWLOstatnia aktualizacja: 2011-01-05 14:03:24
    Zmodyfikowane przez: Marek Lawin
  • Podział administracyjny

    Położenie

    Ochrona przyrody

    Warto zobaczyć

    Bielnik Tytusa Kopischa
    Budynek d. Browaru Karola Gottloba Anstadta
    Dawna fabryka Ernsta Wevera
    Fabryka Juliusza Kindermanna
    Kompleks fabryczno - rezydencjonalny I. K. Poznańskiego
    Kompleks fabryczno - rezydencjonalny K. Scheiblera "Księży Młyn"
    Kompleks fabryczno - rezydencjonalny L. Geyera
    Kompleks fabryczno - rezydencjonalny L. Grohmana
    Manufaktura w Łodzi
    Tkalnia Markusa Silbersteina
    Cmentarz mariawicki w Łodzi
    Cmentarz żydowski przy ul. Brackiej w Łodzi
    Stary Cmentarz przy ul. Ogrodowej w Łodzi
    Dworek Ludwika Geyera
    'Budynek dawnego hotelu ''Victoria'' w Łodzi'
    'Budynek hotelu ''Polonia'' (d. ''Polonia - Palast'') w Łodzi'
    'Dom firmy ''Krusche - Ender'' w Łodzi'
    'Hotel ''Grand'' w Łodzi'
    'Kamienica - siedziba stowarzyszenia ''Betania'' w Łodzi'
    'Kamienica ''Pod Góralem'' Jana Starowicza w Łodzi'
    'Kamienica ''Pod Gutenbergiem'' w Łodzi'
    D. siedziba Towarzystwa Akcyjnego Ludwika Geyera w Łodzi
    Dawna kamienica czynszowa Dejczmanów w Łodzi
    Dawna kamienica Dawida Szmulewicza w Łodzi
    Dawna kamienica Henryka Sachsa w Łodzi
    Dawna kamienica Judy Salomonowicza w Łodzi (Gdańska 55)
    Dawna kamienica Judy Salomonowicza w Łodzi (Gdańska 74)
    Dawna kamienica Oszera Kohna w Łodzi
    Dawna kamienica Szai Goldbluma w Łodzi
    Dawny Bank Wilhelma Landau'a w Łodzi
    Dawny biurowiec Siemensa w Łodzi
    Dawny Dom Handlowy Hugo Smechela i Juliana Rosnera w Łodzi
    Dawny Magazyn Konfekcyjny Emila Smechela w Łodzi
    Dom Johanna Petera w Łodzi
    Kamienica braci Auerbachów w Łodzi
    Kamienica czynszowa Poznańskich w Łodzi
    Kamienica Dawida Senderowicza w Łodzi
    Kamienica Hermana Konstadta w Łodzi
    Kamienica Karola Scheiblera w Łodzi
    Kamienica Prussaków w Łodzi
    Kamienica Rachmila Lipszyca w Łodzi
    Kamienica Teodora Steigerta w Łodzi
    Zespół klasztoru oo. Franciszkanów w Łagiewnikach
    Pałac Alfreda Biedermanna
    Pałac Biskupi
    Pałac Ewalda Kerna
    Pałac Fryderyka Wilhelma Schweikerta
    Pałac Gustawa Adolfa Kindermanna
    Pałac Izraela Kalmanowicza Poznańskiego
    Pałac Jakuba Hertza
    Pałac Juliusza Heinzla
    Pałac Juliusza Kindermanna
    Pałac K. A. Haertiga
    Pałac Karola i Emila Steinertów
    Pałac Karola Poznańskiego
    Pałac Karola Wilhelma Scheiblera
    Pałac Ludwika Heinzla w Łagiewnikach
    Pałac Maksymiliana Goldfedera
    Pałac Maurycego Poznańskiego
    Pałac Oszera (Oskara) Kona
    Pałac Roberta Biedermanna
    Pałac rodziny Scheiblerów
    Ratusz miejski w Łodzi
    Plac Dąbrowskiego
    Plac Kościelny
    Plac Wolności
    Plac Zwycięstwa (d. Wodny Rynek)
    Stary Rynek
    Willa Arnolda Stillera w Łodzi
    Willa Gustawa Schreera w Łodzi
    Willa Jakuba Kestenberga w Łodzi
    Willa Jarischów w Łodzi
    Willa Józefa Richtera w Łodzi
    Willa Juliusza Langego w Łodzi
    Willa Leona Rappaporta w Łodzi
    Willa Leopolda Kindermanna w Łodzi
    Willa Reinholda Bennicha w Łodzi
    Willa Reinholda Richtera w Łodzi
    Willa Richarda Schimmela w Łodzi
    Willa Rudolfa Kellera w Łodzi
    Willa Towarzystwa Oświetlenia Elektrycznego w Łodzi
    Willa Wilhelma Lurkensa w Łodzi
    Willa Wilhelma Teschemachera w Łodzi
    Zespół willi Henryka Grohmana w Łodzi
    Zespół willi Ludwika Grohmana w Łodzi
    Cerkiew katedralna p.w. św. Aleksandra Newskiego w Łodzi
    Cerkiew p.w. św. Aleksego w Łodzi
    Cerkiew p.w. św. Olgi w Łodzi
    Drewniany kościół p.w. św. Józefa Oblubieńca
    Drewniany kościół św. Doroty (Mileszki)
    Kościół archikatedralny p.w. św. Stanisława Kostki
    Kościół ewangelicko - augsburski św. Mateusza
    Kościół mariawicki p.w. św. Franciszka z Asyżu
    Kościół p.w. Zesłania Ducha Świętego
    Kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Zwycięskiej
    Kościół parafialny p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Łodzi
    Kościół parafialny p.w. św. Wojciecha w Łodzi
    Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia N. M. P.
    Kościół pw. Najświętszego Imienia Jezus
    Prawosławna kaplica Zaśnięcia N.M.P. na cmentarzu na Dołach
    Synagoga Reicherów w Łodzi

    Gdzie spać? [33] - Baza noclegowa kategoryzowana

    Hotele

    Łódź - Double Tree by Hilton Lodz
    Łódź - Hotel Adria
    Łódź - Hotel Alicja
    Łódź - Hotel Ambasador
    Łódź - Hotel Ambasador Centrum
    Łódź - Hotel Andel's
    Łódź - Hotel Borowiecki
    Łódź - Hotel Boss
    Łódź - Hotel Campanile
    Łódź - Hotel Daria
    Łódź - Hotel Eskulap
    Łódź - Hotel Flora
    Łódź - Hotel Focus
    Łódź - Hotel Grand
    Łódź - Hotel Holiday Inn
    Łódź - Hotel Ibis
    Łódź - Hotel Iness Hotel
    Łódź - Hotel Mazowiecki
    Łódź - Hotel mHotel
    Łódź - Hotel NoBo
    Łódź - Hotel Qubus
    Łódź - Hotel Reymont
    Łódź - Hotel Savoy
    Łódź - Hotel Skarpa
    Łódź - Hotel Światowit
    Łódź - Hotel Tobaco
    Łódź - Hotel Yuca
    Łódź - Novotel Łódź Centrum
    Łódź - Polonia Palast

    Domy wycieczkowe

    Łódź - Dom Wycieczkowy Arturówek
    Łódź - Dom Wycieczkowy nr 3

    Schroniska młodzieżowe

    Łódź - Schronisko Młodzieżowe (siedziba główna)
    Łódź - Szkolne Schronisko Młodzieżowe

    Gdzie spać? [83] - Baza noclegowa kategoryzowana

    Zajazd / gościniec

    Łódź - Gościniec U Zawierki
    Łódź - Zajazd Agat
    Łódź - Zajazd Arka
    Łódź - Zajazd Rubin

    Ośrodek wypoczynkowy

    Łódź - Ośrodek Wypoczynkowo-Hotelowy Prząśniczka

    Dom studencki

    Łódź - Dom Studencki Akademii Muzycznej
    Łódź - Dom Studencki Akademii Sztuk Pięknych
    Łódź - Dom Studencki nr 1 Wyższej Szkoły Informatyki
    Łódź - Dom Studencki nr 2 Wyższej Szkoły Informatyki
    Łódź - I Dom Studenta Uniwersytetu Medycznego
    Łódź - II Dom Studenta Uniwersytetu Łódzkiego Balbina
    Łódź - II Dom Studenta Uniwersytetu Medycznego
    Łódź - III Dom Studenta Uniwersytetu Łódzkiego Pretor
    Łódź - III Dom Studenta Uniwersytetu Medycznego
    Łódź - IV Dom Studenta Uniwersytetu Medycznego
    Łódź - IX Dom Studenta Uniwersytetu Łódzkiego Hades
    Łódź - V Dom Studenta Uniwersytetu Łódzkiego
    Łódź - VII Dom Studenta Uniwersytetu Łódzkiego
    Łódź - VIII Dom Studenta Uniwersytetu Łódzkiego
    Łódź - X Dom Studenta Uniwersytetu Łódzkiego Olimp
    Łódź - XI Dom Studenta Uniwersytetu Łódzkiego
    Łódź - XIII Dom Studenta Uniwersytetu Łódzkiego
    Łódź - XIV Dom Studenta Uniwersytetu Łódzkiego Wieża Babel

    Bursa szkolna

    Łódź - Bursa Szkolna Łódzkiego Stowarzyszenia Pomocy Szkole
    Łódź - Bursa Szkolna nr 11
    Łódź - Bursa Szkolna nr 12

    Pokoje gościnne / kwatery prywatne

    Łódź - Hotel Boss
    Łódź - Kwatera Prywatna Sonia
    Łódź - Linat Orchim Dom Gościnny
    Łódź - Noclegi Centrum Łodzi
    Łódź - Pokoje gościne Dux
    Łódź - Pokoje Gościnne - BedRooms
    Łódź - Pokoje Gościnne Alicja
    Łódź - Pokoje Gościnne Amadeusz
    Łódź - Pokoje Gościnne Anna
    Łódź - Pokoje Gościnne Boss
    Łódź - Pokoje Gościnne F.H.U. Notel
    Łódź - Pokoje Gościnne Helenówek
    Łódź - Pokoje Gościnne Linat Orchim
    Łódź - Pokoje Gościnne Na Zdrowiu
    Łódź - Pokoje Gościnne Villa Masoneria
    Łódź - Pokoje Gościnne Willa Pory Roku - Łódź

    Apartament / apartamenty

    Łódź - Apartamenty - STUDIO-LOFT
    Łódź - Apartamenty Aparts Bed&Breakfast
    Łódź - Apartamenty Arrivia Bed&Breakfast
    Łódź - Apartamenty Axel
    Łódź - Apartamenty City Residence
    Łódź - Apartamenty Home and Travel
    Łódź - Apartamenty Luksusowe Ergo-Media, Apartament Luksusowy
    Łódź - Apartamenty Luksusowe Ergo-Media, Apartament VIP
    Łódź - Apartamenty na Piotrkowskiej
    Łódź - Apartamenty Nikon
    Łódź - Apartamenty Piątka
    Łódź - Apartamenty Pod Sową
    Łódź - Apartamenty Stare Kino - Cinema Residence
    Łódź - Good Time Aparthotel
    Łódź - Loft Aparts Krzewiński Sp. J.

    Hostel

    Łódź - Boutique Hotel's I
    Łódź - Boutique Hotel's II
    Łódź - Boutique Hotel's III
    Łódź - Boutique Hotel's IV
    Łódź - Cynamon Hostel
    Łódź - Flamingo Hostel
    Łódź - Hostel Budowlani Łódź
    Łódź - Hostel LaGranda
    Łódź - Hostel Luna
    Łódź - Hostel Molo
    Łódź - Hostelik Wiktoriański
    Łódź - Music Hostel

    Inny obiekt noclegowy

    Łódź - Apartamenty A1
    Łódź - Apartamenty Relax
    Łódź - Apartamnety Fantazja
    Łódź - Centrum Konferencyjno - Bankietowe Rubin
    Łódź - Centrum Konferencyjno-Noclegowe Campoverde
    Łódź - Dom Wycieczkowy nr 2
    Łódź - Kwatery Anilana Sportowy Obiekt Noclegowy
    Łódź - Łódzki Pałacyk
    Łódź - Nocleg Baśniowy Bed&Breakfast
    Łódź - Obiekt noclegowy Urzędu Miasta Łodzi
    Łódź - Pokoje gościnne Centum Szkoleniowo-Konferencyjnego Uniwersytetu Łódzkiego 1
    Łódź - Pokoje Gościnne Centum Szkoleniowo-Konferencyjnego Uniwersytetu Łódzkiego 2
    Łódź - Pokoje Gościnne Przenocuj na Janowie
    Łódź - Willa Marina

    Gdzie zjeść? [237]

    bn_obiekt_gastronomiczny

    Restauracje

    Łódź - Restauracja Bistro & Cafe LaVende
    Łódź - Drukarnia Skład Wina & Chleba
    Łódź - Galicja
    Łódź - Gronowalski & Buddha Pub
    Łódź - Kawiarnia Cafe Tuwim
    Łódź - Restauracja A-Dong
    Łódź - Restauracja A-Dong
    Łódź - Restauracja Affogato
    Łódź - Restauracja Ambrozja
    Łódź - Restauracja Analogia
    Łódź - Restauracja Anatewka
    Łódź - Restauracja Anatewka
    Łódź - Restauracja Angelo
    Łódź - Restauracja Bacówka
    Łódź - Restauracja Bambus 3
    Łódź - Restauracja Bellanapoli
    Łódź - Restauracja Bierhalle
    Łódź - Restauracja Cafe Lulu
    Łódź - Restauracja Carte Blanche
    Łódź - Restauracja Český Film
    Łódź - Restauracja China Restaurant
    Łódź - Restauracja Chłopska Izba
    Łódź - Restauracja Ciągoty i Tęsknoty
    Łódź - Restauracja Cud Miód (1)
    Łódź - Restauracja Cud Miód (2)
    Łódź - Restauracja Da Antonio (1)
    Łódź - Restauracja Da Antonio (2)
    Łódź - Restauracja Da Antonio (3)
    Łódź - Restauracja Da Antonio (4)
    Łódź - Restauracja Da Antonio (5)
    Łódź - Restauracja Dalmacja
    Łódź - Restauracja Dembski
    Łódź - Restauracja Dracon
    Łódź - Restauracja Dworek
    Łódź - Restauracja Esplanada Kompania Kuflowa
    Łódź - Restauracja Eurest Poland
    Łódź - Restauracja Europa
    Łódź - Restauracja Fatith Servet-Beysan
    Łódź - Restauracja Figaro
    Łódź - Restauracja Flora
    Łódź - Restauracja Ganesh (1)
    Łódź - Restauracja Ganesh (2)
    Łódź - Restauracja Gościniec Pietrynka
    Łódź - Restauracja Green Way (1)
    Łódź - Restauracja Green Way (2)
    Łódź - Restauracja Ha Long
    Łódź - Restauracja Hana Sushi
    Łódź - Restauracja Hana Sushi
    Łódź - Restauracja Hotelu Borowiecki
    Łódź - Restauracja hotelu Campanile
    Łódź - Restauracja Hotelu Światowit
    Łódź - Restauracja House of Sushi
    Łódź - Restauracja Iberia
    Łódź - Restauracja Istambul
    Łódź - Restauracja Kamari
    Łódź - Restauracja Kamea
    Łódź - Restauracja Klub Spadkobierców
    Łódź - Restauracja L"Estaminet
    Łódź - Restauracja La Mia Denise
    Łódź - Restauracja La Strada
    Łódź - Restauracja Larios
    Łódź - Restauracja Lavash
    Łódź - Restauracja Le Fabricant
    Łódź - Restauracja Leśny Dwór
    Łódź - Restauracja Lili
    Łódź - Restauracja Locanda
    Łódź - Restauracja Łódzkiego Klubu Biznesu
    Łódź - Restauracja Maciek
    Łódź - Restauracja Malinowa
    Łódź - Restauracja Marhaba (1)
    Łódź - Restauracja Marhaba (2)
    Łódź - Restauracja Marhaba (3)
    Łódź - Restauracja Mazowiecka SC.
    Łódź - Restauracja Moderno
    Łódź - Restauracja Montenegro
    Łódź - Restauracja Myśliwska
    Łódź - Restauracja North Fish
    Łódź - Restauracja Nothing Hill
    Łódź - Restauracja Nowa Łódź
    Łódź - Restauracja Ogień
    Łódź - Restauracja Orfeusz
    Łódź - Restauracja Piwnica Łódzka
    Łódź - Restauracja Polka
    Łódź - Restauracja Polska
    Łódź - Restauracja Prowokacja
    Łódź - Restauracja Quo Vadis
    Łódź - Restauracja Rademenes
    Łódź - Restauracja Rajskie Jadło
    Łódź - Restauracja Ramzes
    Łódź - Restauracja Rejs
    Łódź - Restauracja Revelo
    Łódź - Restauracja Reymont
    Łódź - Restauracja Savoy - Klub Pickwicka
    Łódź - Restauracja SerVantka
    Łódź - Restauracja Sezam
    Łódź - Restauracja Skarabeusz
    Łódź - Restauracja Sofa
    Łódź - Restauracja Spatif
    Łódź - Restauracja Speranda
    Łódź - Restauracja Sphinx (1)
    Łódź - Restauracja Sphinx (2)
    Łódź - Restauracja Sphinx (3)
    Łódź - Restauracja Sphinx (4)
    Łódź - Restauracja Sphinx (5)
    Łódź - Restauracja Sphinx (6)
    Łódź - Restauracja Staropolska Soplicowo
    Łódź - Restauracja Subway
    Łódź - Restauracja Szampańska
    Łódź - Restauracja The Mexican (2)
    Łódź - Restauracja The Mexican (1)
    Łódź - Restauracja Tradycja
    Łódź - Restauracja U Fabrykanta
    Łódź - Restauracja U Kretschmera
    Łódź - Restauracja U Szwajcara
    Łódź - Restauracja Varoska
    Łódź - Restauracja w hotelu "Ambasador"
    Łódź - Restauracja w hotelu "Boss"
    Łódź - Restauracja Wook
    Łódź - Restauracja Yuca
    Łódź - Restauracja Złota
    Łódź - Restauracja Złota Kaczka
    Łódź - Restauracja Zodiak
    Łódź - Tawerna Pepe Verde
    Łódź - Zajazd restauracja "Agat"
    Łódź -Restauracja Nowa Chata Gościniec
    Łódź- Restauracja Kinematograf
    Łódż - Restauracja Łódzka (w hotelu Holiday Inn)

    Karczmy

    Bistro

    Bary

    Naleśnikarnie

    Pizzerie

    Fast Foody

    Kawiarnie

    Cukiernie

    Herbaciarnie

    Puby

    Piwiarnie

    Domy weselne

    Inne

    Szlaki piesze [1]

    Szlaki rowerowe [5]

    Znajdź hotel

    Kalendarz wydarzeń

    • pn
    • wt
    • śr
    • cz
    • pt
    • sb
    • nd
     

    Nasza fotogaleria

    fot. Józef Horbik -1334047347
    Festiwal Kolory Polski w województwie łódzkim
    fot. Józef Horbik

    fot. archiwum ROTWŁ  -1335374552
    Manufaktura
    fot. archiwum ROTWŁ

    fot. Tomasz Ogrodowczyk -1334047376
    Festiwal Kolory Polski w województwie łódzkim
    fot. Tomasz Ogrodowczyk

    fot. archiwum ROTWŁ  -1340279819
    Łódź - Centrum Konferencyjno-Noclegowe Campoverde
    fot. archiwum ROTWŁ