Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Piotrków Trybunalski

Każde miejsce posiada swą historię i jest na swój sposób wyjątkowe. Co czyni miasto Piotrków Trybunalski na tyle ciekawym, by je zobaczyć? Na pewno atrakcyjna położenie i dynamiczny rozwój, a także bogata przeszłość, której efekty fascynują po dziś dzień. Tu krzyżują się główne szlaki komunikacyjne, a miasto przecina jedna z największych w Polsce linii kolejowych – pierwsza na ziemiach ówczesnego Królestwa Polskiego, tzw. Kolej Warszawsko-Wiedeńska. Bliskość Zalewu Sulejowskiego i Sulejowskiego Parku Krajobrazowego sprawia, że Piotrków Trybunalski chętnie odwiedzają turyści. Z kolei doskonała lokalizacja komunikacyjna i pozytywne nastawienie władz do inwestorów, sprawia że miasto staje się największym centrum logistycznym w Europie. To właśnie tu swoją siedzibę znalazły również kluczowe zakłady mechaniki precyzyjnej, jak np. Häring Polska – producent podzespołów dla największych światowych koncernów. Piotrków Trybunalski to również centrum kultury nowoczesnej – miasto licznych festiwali, wystaw, imprez krajowych i międzynarodowych, odwiedzane przez twórców z całego świata.


Do XVIII wieku Piotrków był jedną z dwu siedzib Trybunału Koronnego, dzięki czemu otrzymał miano Trybunalski. Tu narodziły się polski parlamentaryzm i demokracja. To właśnie w Piotrkowie w 1493 roku Król Jan Olbracht oraz członkowie Rady Królewskiej i posłowie ziemscy utworzyli dwuizbowy parlament. O charakterystycznym wyglądzie miasta świadczy owalny obrys granic grodu, rynek, wąskie uliczki i mieszczańskie kamienice. Szczególnie pięknie wyglądają monumentalne kościoły z wieżami wznoszącymi się nad dachy starówki. Wszystko to stanowi atrakcyjne tło dla wielu scenariuszy filmowych, które zostały w Piotrkowie zekranizowane. Należą do nich: „Syzyfowe Prace”, „Va banque”, „Ewa chce spać”, „Kariera Nikodema Dyzmy”, „Pan Tadeusz” czy „Jakub Kłamca” z Robinem Wiliamsem w roli głównej.


Najstarszą wzmiankę o Piotrkowie odnaleźć można w dokumencie Leszka Białego wydanym dla opactwa Cystersów w Sulejowie w 1217 roku. Do ważniejszych wydarzeń historycznych łączących się z początkami miasta należały zjazdy rycerstwa. W 1222 r. zjazd taki został zwołany przez Leszka Białego, a w 1233 r. - przez księcia Konrada Mazowieckiego. Po raz pierwszy jako miasto wymienia Piotrków dokument wystawiony przez Władysława Łokietka w 1313 r. - prawa miejskie Piotrków uzyskał prawdopodobnie około 1292 r. Sam Łokietek często przebywał w Piotrkowie, a jego syn, król Kazimierz Wielki przy udziale szlachty wielkopolskiej w 1347 r. spisał tu prawa dla Wielkopolski. Wiele opieki i życzliwości okazali miastu Jagiellonowie. W mieście wybudowano zamek królewski, obwarowania miejskie a Piotrków stał się siedzibą powiatu. W czasach Jagiellonów w piotrkowskim zamku i grodzie miało miejsce wiele doniosłych dla kraju i miasta wydarzeń. Po wielkim pożarze miasta w 1400 r. król Władysław Jagiełło dokumentem wydanym w dniu 8 czerwca 1404 r. w Inowłodzu przeniósł Piotrków z prawa polskiego na prawo magdeburskie i potwierdził jego dawne przywileje. W 1438 r. na zjeździe w Piotrkowie potwierdzono na następcę tronu syna Władysława Jagiełły - późniejszego Władysława Warneńczyka. Wszystkich królów, synów Kazimierza Jagiellończyka, powoływano również na zjazdach w Piotrkowie. Od 1354 roku aż po rok 1567 w Piotrkowie odbywały się zjazdy i sejmy walne koronne a w latach 1442-1628 w piotrkowskiej farze św. Jakuba synody kościelne prowincji gnieźnieńskiej. Na synodzie w 1551 r. potępiono dwie ostatnie księgi dzieła Modrzewskiego "O poprawie Rzeczypospolitej".


To właśnie za wywodzącego się z tej dynastii Jana Olbrachta w Piotrkowie odbył się (w 1493 r.) pierwszy w historii Polski zjazd dwuizbowego parlamentu – sejmu i narodził się polski parlamentaryzm z podziałem na Izby: Senacką i Poselską. Za sprawą tych wydarzeń Piotrków nieformalnie stał się polityczną stolicą Polski. W czasie licznych zjazdów, a następnie sejmów walnych koncentrowała się w Piotrkowie postępowa myśl polityczna, społeczna i religijna, walka o postęp i przeprowadzenie reform społecznych. Miasto gościło wówczas wiele wybitnych postaci tamtych czasów: Jana Ostroroga, Filipa Kallimacha, Mikołaja Kopernika, Stanisława Orzechowskiego, Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Mikołaja Reja i wielu innych myślicieli, historyków, pisarzy i poetów epoki Odrodzenia. W czasie obrad sejmowych i synodalnych w Piotrkowie dążono do zwołania soboru narodowego. W 1525 roku odbyło się colloquium piotrkowskie wyznań protestanckich.


W 1578 roku w czasach króla Stefana Batorego, utworzony został Trybunał Koronny - najwyższy sąd szlachecki, którego siedzibą pozostawał Piotrków aż do 1793 r. W latach 1656-57 Piotrków dwukrotnie przeżył najazd szwedzki. Wyzwolenie miastu przyniósł hetman Stefan Czarniecki. Jednak wojny ze Szwecją a także kolejne klęski żywiołowe, mające miejsce w XVII w. i początkach XVIII stulecia spowodowały stopniowy upadek miasta. W tym trudnym okresie pewnego splendoru dodawały miastu, powstałe na przełomie XVII i XVIII wieku, kolegia jezuitów i pijarów kształcące młodzież szlachecką ze znacznej połaci kraju. W XVIII stuleciu pobierali tu nauki ludzie, którzy na trwałe zapisali się w historii Polski: Stanisław Konarski - reformator oświaty a także: Tomasz Maruszewski i Stanisław Małachowski współtwórcy Konstytucji 3 Maja.


Gwałtowny rozwój Piotrkowa przypadł w okresie rozbiorów. W 1845 r. miasto znalazło się na trasie kolei warszawsko - wiedeńskiej. W 1867 r. została utworzona gubernia piotrkowska, funkcjonująca do wybuchu I wojny światowej. W okresie wojny 1914-18 Piotrków ponownie zyskał znaczenie ośrodka politycznego, będąc miejscem szczególnie ożywionej działalności patriotycznej i rekrutacji Legionów Polskich. W XIX w. obszar zabudowy miejskiej powiększył się kilkakrotnie, a liczba mieszkańców miasta wzrosła do 40 tysięcy. Pod koniec XIX stulecia powstało w mieście szereg zakładów przemysłowych, w tym huty szkła "Hortensja" i "Kara", browar "Spana", odlewnia Joela, manufaktura na Bugaju oraz kilka tartaków i młynów. Uruchomiono także wąskotorową kolejkę dojazdową do Sulejowa.


W okresie II wojny światowej, Piotrków Trybunalski jako siedziba konspiracyjnych organów władzy terenowej Polskiego Państwa Podziemnego stał się ośrodkiem dobrze zorganizowanej działalności ruchu oporu. Straty w ludności, jakie poniósł Piotrków w okresie okupacji niemieckiej sięgały 30% ogółu mieszkańców, w tym niemal 100% ludności żydowskiej. To właśnie w Piotrkowie, już w roku 1939 powstało pierwsze getto na ziemiach polskich, zlikwidowane w 1942 r. W okresie od 1945 do 1975 roku Piotrków był miastem powiatowym w województwie łódzkim, następnie do 1999 roku siedzibą władz województwa piotrkowskiego.


Od 1999 roku Piotrków Trybunalski – 800-letni gród z bogatymi tradycjami historycznymi, polityczno-parlamentarnymi, kulturalnymi i oświatowymi - posiada status miasta na prawach powiatu grodzkiego i jest siedzibą powiatu piotrkowskiego ziemskiego.


Będąc w Piotrkowie Trybunalskim warto zobaczyć:


 



  • Stare Miasto w Piotrkowie Trybunalskim stanowi jeden z najciekawszych w Polsce środkowej zespołów dawnej zabudowy miejskiej, z centralnie położonym rynkiem i przylegającymi doń ulicami oraz około 100 zabytkowymi budowlami z różnych okresów historii miasta. Zachowany do dziś staromiejski układ urbanistyczny sięga drugiej połowy XIII wieku, choć współcześnie istniejąca zabudowa jest znacznie późniejsza. Kamienice Starego Miasta należące niegdyś do kupców posiadają częściowo zachowane sklepienia kolebkowe, ślady podcieni arkadowych, nierzadko rozległe piwnice oraz belkowane stropy. Dziś w elewacjach budynków piotrkowskiej starówki przeważa wystrój klasycystyczny lub nawiązujący do klasycyzmu. Piotrkowskie Stare Miasto otoczone na przełomie XIV i XV wieku murami obronnymi na planie owalu, obejmuje swym zasięgiem Rynek Trybunalski, ulice: Grodzką, Konarskiego, Szewską, Łazienną Mokrą, Sieradzką, Rwańską, plac Czarnieckiego, ulice Pijarską, Farną i Rycerską oraz częściowo Krakowskie Przedmieście i ul. Wojska Polskiego.

  • Zamek Królewski - gotycko renesansowy zamek z detalami rzeźbionymi w piaskowcu, zbudowany na kształt wieży obronnej w latach 1511-20 przez Benedykta z Sandomierza, nadwornego budowniczego króla Zygmunta Starego. Kilkakrotnie przebudowywany, pełnił nawet funkcję cerkwi garnizonowej dla stacjonujących w mieście, w czasach zaborów wojsk rosyjskich. Obecnie siedziba piotrkowskiego Muzeum Okręgowego;

  • Pozostałości murów miejskich - mury wzniesione w czasach Kazimierza Wielkiego, później wielokrotnie przebudowywane i restaurowane, posiadały niegdyś trzy bramy wjazdowe i baszty obronne, które rozebrano na przestrzeni XIX wieku. Dziś z dawnych obwarowań pozostały jedynie trzy krótkie fragmenty.

  • Kościół farny p.w. św. Jakuba - jednonawowa, murowana świątynia, podparta skarpami, wzniesiona w XIV - XV stuleciu, przez Piotra Własta w stylu gotyckim z dobudowanymi w XVI w. dwiema kaplicami barokowymi i stojącą obok plebanią. Od strony zachodniej siedmiokondygnacyjna wieża nakryta barokowym hełmem. We wnętrzu trzy zabytkowe ołtarze oraz Obraz Matki Boskiej malowany na drewnie, ufundowany przez królową Bonę. Według legendy w wieży piotrkowskiej fary ukrywać się miał w czasie najazdu czeskiego przyszły król Polski Władysław Łokietek.



  • Kościół Jezuitów p.w. śś. Franciszka Ksawerego - barokowa świątynia wzniesiona w XVIII stuleciu. Od strony północnej dwie barokowe wieże. Kościół posiada bogatą ornamentację wnętrza wykonaną przez zakonnika Andrzeja Ahorna. We wnętrzu: barokowy ołtarz główny z obrazem Matki Boskiej Trybunalskiej i 8 - również barokowych - ołtarzy bocznych, w nich obrazy z XVIII w. W zakrystii cenne szaty liturgiczne.

  • Dawne kolegium jezuickie, później pijarskie, obecnie liceum im. Bolesława Chrobrego - murowany, trzykondygnacyjny budynek z ryzalitem od frontu, podparty skarpami.

  • Kościół p.w. śś. Jacka i Doroty - podominikańska świątynia wzniesiona w stylu gotyckim, wielokrotnie przebudowywana, trzynawowa z kaplicą Matki Boskiej Różańcowej. We wnętrzu cenne obrazy olejne z XVIII stulecia, rzeźby, stalle, dekoracje stiukowe oraz tablice nagrobkowe. Obok pozostałość dawnego gotyckiego klasztoru oo. Dominikanów - obecnie plebania.

  • Kościół p.w. Nawiedzenia Marii Panny na Krakowskim Przedmieściu - murowana jednonawowa świątynia wzniesiona przez Jana Kmitę w 1373 r. We wnętrzu tablice nagrobkowe. Wokół kościoła cmentarz grzebalny.

  • Kościół i klasztor oo. Bernardynów - wzniesione w XVII stuleciu. Kościół p.w. Matki Boskiej Anielskiej i św. Krzyża, murowany, jednonawowy, podparty skarpami, wieża barokowa z zegarem. Wewnątrz cenne ołtarze barokowe i rokokowe, obrazy olejne z XVII w., zabytkowa stolarka i ślusarka. Od zachodu do kościoła przylega murowany budynek klasztorny, dwukondygnacyjny, wzniesiony na planie czworoboku z wirydarzem.

  • Kościół i klasztor ss. Dominikanek - kościół p.w. Matki Boskiej Śnieznej, murowany, jednonawowy, wzniesiony w XVII stuleciu w stylu barokowym. Wewnątrz ołtarze, rzeźby i obrazy z XVII i XVIII stulecia. Do kościoła przylega budynek budynek poklasztorny - obecnie internat.

  • Dawny kościół i klasztor oo. Pijarów - kościół obecnie ewangelicki - murowany, jednonawowy, wzniesiony w XVII stuleciu w stylu barokowym, z dobudowanymi w XIX w. wieżami neobarokowymi.

  • Wielka i Mała synagoga - murowane eklektyczne świątynie, odbudowane w latach 1964-67 i adaptowane dla potrzeb biblioteki.

  • Cerkiew prawosławna pw. Wszystkich Świętych - murowana, neoklasycystyczna wzniesiona w latach 1844-47, rozbudowana w 1867 r., z wyposażeniem wnętrza sprowadzonym z Petersburga. Obok plebania.

  • Gmach Sądu - wybudowany na planie podkowy w 1909 roku według projektu Feliksa Nowickiego z dziedzińcem z fontanną pośrodku. Elewacje opilastrowane; na osi fasady ryzalit zwieńczony tympanonem i balustradą. Wejście ujęte dwiema kolumnami. W skrzydle wschodnim swoją siedzibę ma Archiwum Państwowe.

  • Pałac Rudowskich - eklektyczna budowla z przewagą elementów neorenesansowych wzniesiona w 1899 r. przez rodzinę Rudowskich, od dawna kojarzący się piotrkowianom z działalnością edukacyjną. Już po pierwszej wojnie światowej Rudowscy wynajmowali budynek szkole handlowej. Dziś dawna rezydencja Rudowskich jest siedzibą Państwowej Szkoły Muzycznej.

  • Hala targowa - murowana, eklektyczna, wybudowana w latach 1925-27 według projektu Władysława Leszka Horodeckiego, z pożyczki od amerykańskiej firmy Ulen & Company.

  • Dworzec kolei warszawsko-wiedeńskiej - dawny foksal, murowany, eklektyczny z 1864 r.

  • Dawny Bank Państwa Rosyjskiego - murowany, eklektyczny, z XIX w. Obecnie ośrodek zdrowia.

  • Park Miejski im. Józefa Poniatowskiego - założony w 1916 r. Park podzielony jest na tzw. "Gabinety Roślinne" - czyli miejsca obsadzone określonymi gatunkami drzew i krzewów. Posiada cechy włoskich i francuskich ogrodów geometrycznych.


 

INFORMACJA TURYSTYCZNA
Informacja turystyczna
ROTWLOstatnia aktualizacja: 2016-11-10 11:18:12
Zmodyfikowane przez: Marta Janik

Podział administracyjny

Położenie

Zbiorniki wodne

Ochrona przyrody

Warto zobaczyć

Nowy Cmentarz rzymskokatolicki w Piotrkowie Trybunalskim
Stary Cmentarz rzymskokatolicki w Piotrkowie Trybunalskim
Dworzec kolei warszawsko-wiedeńskiej w Piotrkowie Trybunalskim
Zespół d. klasztoru oo. Pijarów w Piotrkowie Trybunalskim
Zespół klasztoru oo. Bernardynów w Piotrkowie Tryb.
Zespół klasztoru oo. Dominikanów w Piotrkowie Trybunalskim
Zespół klasztoru oo. Jezuitów w Piotrkowie Trybunalskim
Zespół klasztoru ss. Dominikanek w Piotrkowie Trybunalskim
Pozostałości miejskich murów obronnych w Piotrkowie Trybunalskim
Pałac Rudowskich w Piotrkowie Trybunalskim
Dawny ratusz w Piotrkowie Trybunalskim
Rynek Trybunalski
Zamek w Piotrkowie Trybunalskim
Cerkiew Wszystkich Świętych w Piotrkowie Trybunalskim
Dawny kościół oo. Pijarów w Piotrkowie Trybunalskim
Kościół farny św. Jakuba w Piotrkowie Trybunalskim
Kościół p.w. Najświętszej Marii Panny w Piotrkowie Trybunalskim
Mała Synagoga w Piotrkowie Trybunalskim
Wielka Synagoga w Piotrkowie Trybunalskim

Gdzie spać? [7] - Baza noclegowa kategoryzowana

Gdzie spać? [5] - Baza noclegowa kategoryzowana

Gdzie zjeść? [34]

Restauracje

Karczmy

Bistro

Bary

Pizzerie

Fast Foody

Kawiarnie

Puby

Szlaki piesze [1]

Szlaki rowerowe [1]

Szlaki miejskie [1]

Znajdź hotel

Kalendarz wydarzeń

  • pn
  • wt
  • śr
  • cz
  • pt
  • sb
  • nd
 

Nasza fotogaleria

fot.  archiwum Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunlskim -1387188139
Hotel Best Western Trybunalski w Piotrkowie Trybunalskim
fot. archiwum Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunlskim

fot.  archiwum Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunlskim -1372856292
Strefa Zrzutu PeTe Skydive w Piotrkowie Trybunalskim
fot. archiwum Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunlskim

fot. Dariusz Śmiegielski (Archiwum Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunalskim) -1478781260
Zespół klasztoru oo. Bernardynów w Piotrkowie Tryb.
fot. Dariusz Śmiegielski (Archiwum Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunalskim)