Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Kościół św. Mateusza w Pabianicach



Murowany kościół p.w. św. Mateusza w Pabianicach wzniesiony został z cegły w latach 1572 - 77, według projektu Ambrożego Włocha w stylu późnego renesansu jako trójnawowa budowla orientowana, na planie krzyża, w typie bazyliki.

W miejscu obecnej świątyni już w 1354 r. stał drewniany kościółek p.w. św. Wawrzyńca - był to najprawdopodobniej pierwszy kościół w miasteczku. W 1534 r., dwa lata po wielkim pożarze miasta wzniesiono tu kolejny drewniany kościół.

Po zakończeniu budowy dworu kapituły krakowskiej (1567 - 72) zadecydowano również o budowie nowego, istniejącego po dzień dzisiejszy, murowanego kościoła parafialnego. Jak wspomniano wcześniej kościół ten, wzniesiony został w latach 1572 - 77 jako trójnawowa budowla orientowana, na planie krzyża, w typie bazyliki.

Z czasem dobudowano skarpy i podwyższono wieżę zwieńczając ją banią z krzyżem. W następnych wiekach kościół kilkakrotnie remontowano i odnawiano, przy czym nie obeszło się bez licznych zmian w szczegółach architektonicznych. Zmianom uległy też sklepienia wnętrza.

Wieża kościelna, w której znajduje się główne wejście do kościoła, ma w dolnych partiach przekrój czworoboku, w wyższych zaś ośmioboku. Przejście od czworoboku do ośmioboku wypełnione jest symetrycznymi przybudówkami. Wspomniana wyżej pierwotna, baniasta kopuła wieży przetrwała do końca 1865 r., kiedy to ze względu na słabość podpór zlikwidowano ją, zastępując istniejącym do dziś piramidalnym nakryciem zwieńczonym krzyżem. Nad wejściem do kościoła znajduje się herb Aaron - widomy znak niegdysiejszej przynależności Pabianic do dóbr kapituły krakowskiej.

Mury ściany północnej wspierają masywne skarpy. Za załomem muru, w jego ścianę wmurowano kamień z wyrytym herbem przypominającym herb kapituły krakowskiej przedstawiający mur z otwartą bramą i trzema wieżami. Wokół herbu symetrycznie rozstawione litery: P.C.C.C, stanowiące skrót od Pabianice Civitas Capituli Cracoviensis czyli w przekładzie na język polski: Pabianice Miasto Kapituły Krakowskiej. Kamień z herbem kapituły jest prawdopodobnie fragmentem portalu ze stojącej niegdyś koło zamku, a dziś nieistniejącej baszty przymostowej.

Nieco dalej znajduje się zamurowany portal (dawne wejście do kościoła) z napisem:
BEATI Q. HABITAT IN DOMO TVA DNE
(Błogosławieni, którzy przebywają w domu Twoim Panie).

Natomiast po prawej stronie portalu znajduje się napis:
I + N + R + I + A + D + 1585
(Iesus Nasarenus Rex Iudeorum Anno Domini 1585
Jezus Narareńczyk Król Żydowski Roku Pańskiego 1585)

Pod datą umieszczono znak krzyża i motyki. Na łuku archiwolty widnieje herb Aaron z odwrotnie ułożonymi koronami. Na uwagę zasługuje gzyms okalający budynek oraz piękne, charakterystyczne dla renesansu szczyty transeptu. Do południowej części świątyni przylegają przybudówka - wejście do zakrystii oraz przedsionek południowy z wejściem bocznym.

We wnętrzu kościoła, w kruchcie po prawej stronie znajduje się krucyfiks z dawnej tęczy, nieznanego autora stanowiący przykład XVII - wiecznej szkoły krakowskiej. Kruchta oddzielona jest od wnętrza kościoła półkolistym portalem ujętym dwoma półkolumnami.

Nad bogato zdobionym łukiem znajdują się dwie putty o rybich ogonach podtrzymujące herb Aaron z literami P.C.C.C. z koronami ułożonymi odwrotnie niż w oryginale. Portal zamykany jest bramą ufundowaną w 1897 r. przez ówczesnego proboszcza ks. Edwarta Szulca. Umieszczono tu litery: KS ED SZ i rok 1897.

Od strony południowo - zachodniej stoi figura Matki Boskiej ufundowana w 1899 r. przez Kacpra i Barbarę Garzyńskich jako akt dziękczynienia za uratowanie rodziny Garzyńskich od epidemii cholery. Obok kościoła stoi również kolumna z figurą św. Floriana, pochodząca z XIX w. Wzniesiono ją prawdopodobnie na pamiątkę jednego z pożarów w mieście.



Styl architektoniczny
gotycki
renesansowy
ROTWLOstatnia aktualizacja: 2012-03-29 13:28:26
Zmodyfikowane przez: Marek Lawin

Warto zobaczyć

Jak spędzić czas?

Muzea i skanseny

Gdzie spać? [7] - Baza noclegowa kategoryzowana

Gdzie spać? [2]- Baza noclegowa niekategoryzowana

Zajazd / gościniec

Pabianice - Zajazd

Apartament / apartamenty

Pabianice - Hotel Max

Gdzie zjeść? [58]

Restauracje

Pabianice - Bar KFC
Pabianice - Restauracja Aviator
Pabianice - Restauracja Galeria
Pabianice - Restauracja Grill Smak
Pabianice - Restauracja Jubilatka
Pabianice - Restauracja Kaczorowski
Pabianice - Restauracja Kiosk Cafe Club & Restaurant
Pabianice - Restauracja Kulinarium
Pabianice - Restauracja Orion
Pabianice - Restauracja Osada Rybacka Sereczyn
Pabianice - Restauracja Paloma
Pabianice - Restauracja Paloma (2)
Pabianice - Restauracja Piemont
Pabianice - Restauracja Pikanteria
Pabianice - Restauracja Plejada ( Korty tenisowe )
Pabianice - Restauracja RJ Hotel
Pabianice - Restauracja Salem
Pabianice - Restauracja Smak Indii
Pabianice - Restauracja Turkus Cafe
Pabianice - Restauracja Villa Impresja
Pabianice - Restauracja Zajazd
Pabianice - Tawerna ZORBAS

Bary

Pabianice - Bar Amorti
Pabianice - Bar Azjatycki Ho-Tay
Pabianice - Bar Jem tu
Pabianice - Bar Max Chicken
Pabianice - Bar orientalny Phuong Thao
Pabianice - Bar Pierożek
Pabianice - Bar Tomall

Pizzerie

Pabianice - Pizzeria LaVega
Pabianice - Pizzeria Biesiadowo
Pabianice - Pizzeria Da Grasso
Pabianice - Pizzeria Eldorado
Pabianice - Pizzeria Ewe Rest
Pabianice - Pizzeria Fado
Pabianice - Pizzeria Flamenco
Pabianice - Pizzeria Hyyper
Pabianice - Pizzeria Pizza Club
Pabianice - Pizzeria Pizza Club
Pabianice - Pizzeria Quatro
Pabianice - Pizzeria Vera

Fast Foody

Pabianice - Bar Kebab u Seli

Kawiarnie

Pabianice - Kawiarnia Palarnia Kawy Coffee House
Pabianice - Cukiernia - Kafeteria
Pabianice - Kawiarnia Boniecki Cafe
Pabianice - Kawiarnia Mocca
Pabianice - Kawiarnia Palarnia Kawy Coffee House
Pabianice - Kawiarnia RJ Hotel
Pabianice - Kawiarnia Świat Kawy i Herbaty

Puby

Pabianice - Bar Dybkins
Pabianice - Bar Henryx
Pabianice - Bar Tomek
Pabianice - Foris Pub
Pabianice - Klub Sin City
Pabianice - Pub Bilard Klub
Pabianice - Pub COOL GAME
Pabianice - Pub Flamenco
Pabianice - Pub Żywiec

Znajdź hotel