Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Szlakiem Frontu I Wojny Światowej

Żarnów – Opoczno (16) – Inowłódz (17) – Spała (6) – Tomaszów Mazowiecki (9) – Smardzewice (6) – Sulejów (17) – Piotrków Trybunalski (14) – Baby (14) – Srock (6) - Rzgów/Gadka Stara (18) – Pabianice (10) – Łask (18) – Ulejów (11) – Szadek (6) – Lutomiersk (18) – Konstantynów Łódzki (8) – Łódź (9) – Wiączyń Dolny (12) – Kurowice Rządowe (11) – Brzeziny (15) – Nagawki (12) – Rogów (13) – Rawa Mazowiecka (26) – Skierniewice (22) – Bolimów (14)

( ) - w nawiasach ilość kilometrów pomiędzy kolejnymi punktami

„Garść” ogólnych historycznych informacji znajduje się za spisem atrakcji na końcu.

Żarnów – kościół św. Mikołaja
- Zbiornik Miedzna
- Białaczów - Rezerwat Białaczów
- Diabla Góra – pole bitwy, rezerwat
Opoczno – zamek, kościół, Muzeum regionalne
Inowłódz – kościół romański, zamek królewski, cmentarz wojenny, synagoga
Spała – Centralny Ośrodek Sportu, Żubr, Kościół NMP, rezerwat Gać Spalska
- Konewka – schrony kolejowe
Tomaszów Mazowiecki – Groty Nagórzyckie, Skansen Rzeki Pilicy, Rezerwat Niebieskie Źródła, cmentarz wojenny
Smardzewice – Sanktuarium św. Anny, Ośrodek Hodowli Żubrów
- Zbiornik Sulejowski
- Sulejowski Park Krajobrazowy
- Przystań Borki
- wieś Twarda - Rezerwat Twarda
- wieś Jaksonek - rezerwat Jaksonek
Sulejów – Opactwo Cystersów
Piotrków Trybunalski – Zamek Królewski, synagoga
Baby – cmentarz wojenny
Srock – kwatera na cmentarzu
- Tuszyn - rezerwat Wolbórka
Rzgów/Gadka Stara – cmentarz wojenny
Pabianice – zamek, kościół, św Kolbe, muzeum miasta, cmentarz wojenny
- Wymysłów – francuski cmentarz wojenny
Łask – Sanktuarium NMP, kościół, Grabia
Ulejów – cmentarz wojenny
Szadek – kościół św. Józefa, cmentarz wojenny
- Szadkowice – cmentarz wojenny
- Tarnówka – cmentarz wojenny
Lutomiersk – klasztor Selezjanów
- Bechcice Kolonia – cmentarz wojenny
- Kazimierz – kościół z pociskiem
Konstantynów Łódzki – kościół św. Józefa Robotnika, cmentarz wojenny
- Żabiczki – cmentarz wojenny
Łódź – Manufaktura, ul. Piotrkowska, ZOO, Ogród Botaniczny, Muzeum Tradycji Niepodległościowych, Cmentarz Żydowski, Łódź Filmowa
Wiączyń Dolny – cmentarz wojenny
Kurowice Rządowe – kościół z pociskami
- Borowa – Zielona Góra – pole bitwy – Las Gałkowski
- Gałków Mały – cmentarz wojenny
- Justynów – las Gałkowski – pomnik
- Gałków – cmentarz wojenny
- Gałków Duży – Izba Muzealna im. Lidii Marciniak
- Gałkówek Kolonia – Pustułka – cmentarz wojenny, rezerwat Gałków
Brzeziny – kościół Podwyższenia św. Krzyża, Muzeum Regionalne, Klasztor Reformatorów, kwatera wojenna na cmentarzu
- Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich
- Grzmiąca – kwatera na cmentarzu mariawickim
- Poćwiardówka – cmentarz wojenny
Nagawki – Centrum Polskiego Folkloru
- Kołacinek – Park Jurajsko-Botaniczny
Rogów – cmentarz wojenny
- Arboretum, Muzeum Lasu i Drewna
- Rogowska Kolej Wąskotorowa
- Jeżów – kościół św. Józefa, kwatera na cmentarzu
- Głuchów – kościół św. Wacława
- Głuchów-Prusy – cmentarz wojenny
Rawa Mazowiecka – Zamek książąt mazowieckich, Klasztor Pasjonat
- Zbiornik Tatar
- Rezerwat Rawka
- wieś Babsk - Rezerwat Babsk
- Rossocha – Pałac Czarnwskich
- Bolimowski Park Krajobrazowy
- Kamion – cmentarz wojenny
- Samice – cmentarz wojenny
Skierniewice – kościół św. Jakuba, Pałac Prymasów, parowozownia, rezerwat Ruda Chlebacz
- Budy Grabskie – cmentarz wojenny, Centrum Edukacji Ekologicznej, rezerwat Kopanicha
Bolimów – kościół, wmurowane pociski, cmentarz wojenny
- Joachimów Mogiły - cmentarz wojenny, zbiornik na Rawce


Bitwa pod Łodzią była jedną z największych bitew I wojny światowej na froncie wschodnim. Rozegrała się na przełomie listopada i grudnia 1914 roku pomiędzy armiami niemiecką i rosyjską. Rozbieżności dotyczą jednak dokładnej jej daty. Według różnych źródeł trwała ona od 11 lub 16 listopada do 24 listopada lub 6 grudnia.
Zaraz po zakończeniu bitwy pod Warszawą i Dęblinem w listopadzie Rosjanie rozpoczęli przegrupowanie do wejścia w głąb Niemiec, które miało nastąpić 14 listopada. Jednakże plany te zostały przejęte przez dowództwo niemieckie, które przerzuciło swoją 9 Armię w rejon Toruń-Jarocin, by ta uderzając na styk 2 i 5 Armii rosyjskiej przedostała się na jej tyły i okrążyła. Z frontu 1,2 i 5 Armię Rosyjską miały zaatakować Korpusy Posen, Breslau, Thorn, Castrowa i Hollena oraz 2 Armia austro-węgierska.
Wojska niemieckie i austro-węgierskie dysponowały ok. 400 tys. żołnierzy i 1450 działami, natomiast wojska rosyjskie liczyły 367 tys. żołnierzy i 1300 dział.
11 listopada 9 Armia niemiecka przeszła do natarcia, wykonując uderzenie z rejonu Torunia na Kutno, w styk 1 i 2 Armii rosyjskiej. W toku walk w rejonie Włocławka i Kutna nie udało się Niemcom rozbić dwóch skrzydłowych Korpusów rosyjskich, które w bojach odeszły na Włocławek. 13 listopada dowódca 2 Armii rosyjskiej przesunął swoje Korpusy na północ i zorganizował obronę na północ od Łodzi. 15 listopada dowódca Frontu Północno-Zachodniego gen. Ruzski rozpoczął przegrupowanie na północ 2 i 5 Armii. W celu zajęcia Łodzi od północy i południa gen. Mackensen skierował Grupę Uderzeniową gen. Scheffera (3 dywizje piechoty i 2 dywizje kawalerii), które 18–19 listopada wyszły na tył 2 Armii rosyjskiej na wschód od Łodzi. Tu spotkał 5 Armię rosyjską, która podeszła z południa. Frontalne uderzenie wojsk niemieckich na zachód i południowy zachód od Łodzi zostało zatrzymane. Grupa Łowicka 1 Armii rosyjskiej (ok. dwóch korpusów) weszła w styczność z prawym skrzydłem 2 Armii na wschód od Łodzi pod Brzezinami i Grupa Scheffera sama znalazła się w okrążeniu. Wieczorem 22 listopada gen. Scheffer otrzymał rozkaz odwrotu. W związku z niewłaściwymi działaniami gen. Rennenkampfa (na drogach odwrotu była tylko jedna dywizja, która nie otrzymała wsparcia) Grupie udało się z 70% stratami stanów osobowych 24 listopada wyrwać z okrążenia pod Brzezinami i skierować się na północny wschód.
Do 22 listopada Niemcom udało się okrążyć Łódź od zachodu, północy i wschodu. Nie mieli jednak sił, aby zamknąć okrążenie. Po walkach Rosjanie musieli opuścić Łódź – byli zbyt wykrwawieni, żeby się w niej utrzymać. Po bitwie wycofali się na linię rzeki Rawki koło Skierniewic. W bojach wzięły udział dywizje syberyjskie z Chabarowska, Krasnojarska, Omska i Irkucka (a w nich wielu Polaków); w skład jednej z nich wchodził 24 Pułk Syberyjski, który otrzymywał w ramach uzupełnień mieszkańców Mazowsza i Warszawy, wcielonych do armii carskiej. W niemieckiej armii walczył Korpus Posen w którego skład wchodziło około 23 tysięcy Polaków. Na polu bitwy zginęli Rosjanie, Niemcy, Austriacy, Polacy, Litwini, Czesi, Ukraińcy, Łotysze i Tatarzy.
W czasie walk, Łódź przemieniła się w olbrzymi szpital. Wszystkie większe budynki były zajęte przez rannych, których liczbę (obu stron) obliczano na 35 000.
Zasadnicza bitwa odbyła się w okolicach dzisiejszej Gadki Starej. Bitwa zakończyła się zajęciem Łodzi przez Niemców. Wojskami niemieckimi pod Gadką Starą dowodził wówczas doskonały strateg, gen. Reinhard von Scheffer-Boyadel, stąd nazwa oddziałów niemieckich "grupa Scheffera" (w składzie 49 i 50 rezerwowa dywizja piechoty oraz 3 dywizja gwardyjska gen. Karla Litzmanna. Historycy uznają bitwę za największą operację manewrową I wojny i pierwszy "blitzkrieg" na wschodzie. Pod Łodzią Rosjanie po raz pierwszy użyli samochodów pancernych. Niemiecki plan okrążenia 2 i 5 Armii rosyjskiej nie powiódł się. Także rosyjskie plany zostały zerwane. W połowie grudnia front ustabilizował się. Po zakończonej operacji zostali zdjęci ze stanowisk dowódca 1 Armii gen. Rennenkampf i dowódca 2 Armii gen. Scheidemann.


ROTWLOstatnia aktualizacja: 2014-01-21 10:26:57
Zmodyfikowane przez: Marek Lawin

Znajdź hotel

 

Nasza fotogaleria

Nasza fotogaleria