Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Niezachowane miejskie mury obronne w Inowłodzu

Niezachowane do dziś mury miejskie Inowłodza miały obwód około 800 metrów, co najmniej dwie bramy miejskie, oraz 8-10 baszt łupinowych. Prace, które odsłoniły przebieg obwarowań prowadzili Z. Tomaszewski i W. Pela. Jednak dopiero badania w latach 1980-85 przeprowadzone przez J. Augustyniaka pozwoliły dostatecznie odkryć i potwierdzić ich położenie.

Odnaleziono wtedy - w południowozachodnim narożniku miasta - pozostałości Bramy Zachodniej oraz odchodzącej od niej kurtyny muru, biegnącej wzdłuż dzisiejszej ulicy Pilickiej. Zarys muru w kierunku północnym zaznaczony jest na planie miasta z roku 1817. W tym też dokumencie zaznaczona jest Brama Piotrkowska oraz fragment muru, nie potwierdzone jak dotąd żadnymi badaniami archeologicznymi.

Południowy fragment murów prawdopodobnie albo uległ erozji w związku z wylewami rzeki Pilicy, albo też nigdy nie został ukończony. Całość obwarowań została dostosowana do naturalnych warunków terenu. Istniała Brama Piotrkowska (Warszawska), położona na osi rynku. Przed nią znajdował się most prowadzący przez starorzecze, które oddzielało miasto od osady przedlokacyjnej.

Druga brama - Brama Krakowska znajdowała się w południowo - wschodnim narożniku miasta. Droga przez nią prowadziła do mostu na Pilicy. Możliwe, że istniała również trzecia brama zwana Zamkową, ponieważ prowadziła do zamku, który wchodził w skład fortyfikacji miejskich.

Zarys fundamentów Bramy Krakowskiej został odsłonięty podczas badań prowadzonych przez J. Augustyniaka. Brama była założeniem na planie kwadratu o wymiarach 7,2 x 7,2 m, przejazd mierzył 3,37 m, a szerokość wnętrza 4,87 metra. Stwierdzono również przebieg muru na północ od bramy. Mur był dość wąski, na poziomie odsadzki mierzył 1,2 metra a w wyższych partiach nie przekraczał szerokości 1 metra. Dzięki układowi nowożytnej zabudowy miasta, która nie wychodziła poza ramy murów obronnych, można wnioskować linię obwarowań.

Układ i życie miasta koncentrowało się wokół rynku. Z narożnika południowo-wschodniego wybiegała od niego ulica prowadząca do Bramy Krakowskiej. Z północno - zachodniego narożnika natomiast wychodziła ulica Zamkowa, dochodząca do zamku. Przypuszcza się, że dochodziła ona do Bramy Zamkowej.

Wzdłuż całego obwodu murów istniała ulica Przymurna. Poza bramami istniały także baszty łupinowe, czyli niezamknięte od wewnątrz, znane z archiwalnych planów miasta, jak np. z dokumentu z roku 1817, stwierdzającego istnienie ich we wschodnim odcinku. Przypuszcza się, że istniały one na całym obwodzie murów i miały wysokość identyczną jak sam mur. Prawdopodobnie nie miały więcej niż 5 do 6 metrów wysokości i zwieńczone były blankowanym krenelażem, z drewnianym chodnikiem dla straży. Baszty bramne - w odrożnieniu od łupinowych - były o conajmniej jedną kondygnację wyższe.

Jak wspomniano wyżej, mury Inowłodza miały obwód około 800 metrów, co najmniej dwie bramy miejskie, oraz 8 - 10 baszt łupinowych. Znany również jest przybliżony koszt całej inwestycji, oceniany na kwotę około 2000 grzywien. Nie była to na owe czasy duża kwota. Wynikała z dostępności w okolicy materiałów budowlanych użytych do budowy oraz dużego zaplecza siły roboczej w wielowioskowych włościach królewskich.

Mury niszczone były przez wylewy rzeki Pilicy. W końcu zaniechano ich odbudowy, rozebrano, a materiał użyto na inne cele budowlane.
INFORMACJA TURYSTYCZNA
Informacja turystyczna
Powiatowe Centrum Inf. Turystycznej w Tomaszowie Mazowieckim
Wydział Kultury i Promocji w Starostwie Powiatowym w Tomaszowie Mazowieckim

ul. Świętego Antoniego 41 pok. 18
97-200 Tomaszów Mazowiecki
tel. (44) 724 21 27
fax. (44) 724 21 27
promocja@powiat-tomaszowski.pl
Informacja turystyczna
Informacja Turystyczna Wydziału Kultury Sportu i Promocji Urzędu Miast Tomaszowa Mazowieckiego

Plac Kościuszki 29
97-200 Tomaszów Mazowiecki
tel. 44 710 03 29
informacjaturystyczna@tomaszow-maz.pl
http://www.kochamtomaszow.pl
Informacja turystyczna
Punkt Informacji Turystycznej w Inowłodzu
Zamek w Inowłodzu

ul. Zamkowa 7
97-215 Inowłódz
tel. 44 726 01 34
zamek.pit@interia.pl
ROTWLAutor: Marek Lawin

Ostatnia aktualizacja: 2017-02-07 01:50:03
Zmodyfikowane przez: Marek Lawin

Znajdź hotel

 

Nasza fotogaleria

fot. Zbigniew Bereszyński -1269681360
Pozostałości średniowiecznych murów miejskich w Wieluniu
fot. Zbigniew Bereszyński

fot. Piotr Sölle -1269681717
Wieluń
Pozostałości murów miejskich
fot. Piotr Sölle

fot. Piotr Sölle -1269682057
Wieluń
Pozostałości murów miejskich
fot. Piotr Sölle

fot. Dariusz Śmiegielski (Archiwum Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunalskim) -1478781702
Pozostałości miejskich murów obronnych w Piotrkowie Trybunalskim
fot. Dariusz Śmiegielski (Archiwum Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunalskim)