Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Zabytki prehistorii

Dział poświęcony zabytkom prehistorii zawiera informacje o najcenniejszych znaleziskach archeologicznych na terenie województwa łódzkiego, miejscach gdzie je odnaleziono i gdzie są one eksponowane.

Docelowo w dziale tym odnajdziecie informacje o wszystkich najważniejszych znaleziskach archeologicznych począwszy od czasów starszej epoki kamiennej (paleolit), poprzez środkową i młodszą epokę kamienia (mezolit, neolit), epoki brązu i żelaza oraz okresy: wpływów rzymskich i wędrówek ludów.

Najstarsze odkryte dotychczas ślady pobytu człowieka na terenie obecnego województwa łódzkiego pochodzą z czasów środkowego paleolitu, czyli starszej epoki kamiennej. Są nimi znaleziska krzemienia z terenu wsi Góra Świętej Małgorzaty, datowane na 130 - 89 tysięcy lat p.n.e. oraz odnalezione na terenie wsi Skaratki kości mamuta z charakterystycznymi nacięciami (54 tys. lat p.n.e).

Znaleziska te świadczą o pobycie na tych terenach człowieka neandertalskiego w okresie wycofywania się zlodowacenia bałtyckiego i ocieplania klimatu.

Człowiek rozumny (homo sapiens) na terenach dzisiejszego województwa pojawił się około 30 tysięcy lat temu a jego rozprzestrzenianie się wiązać należy z epoką holocenu (ok. 10 tys. lat temu), gdy w wyniku ocieplenia klimatu obszary te porosły lasem iglastym a później mieszanym.

Z późnego paleolitu i mezolitu pochodzi niezwykle ciekawe stanowisko archeologiczne w Witowie k. Piątku (powiat łęczycki), świadczące o istnieniu w tym miejscu wielokrotnie zasiedlanego obozowiska, najpierw przez wędrownych łowców reniferów (11 - 10 tys. lat temu) a następnie myśliwych i rybaków (9.5 i 7 tys. lat temu).

Niezwykle cennym obiektem w skali całego kraju, odkrytym na terenie obecnego województwa łódzkiego jest również bogato wyposażony mezolityczny grób myśliwego sprzed ok. 9 tysięcy lat, odnaleziony w 1936 r. na terenie wsi Janisławice (powiat skierniewicki).

Młodszą epokę kamienia czyli neolit reprezentują znaleziska sprzed około 4 tysięcy lat odnalezione na terenie Lutomierska, Mzurek i Patrzykowa - Piasków.

Znacznie więcej znalezisk pozostało z epoki brązu, której początek przypada na ok. 1.500 lat p.n.e. Pozostałością rozwijającej się wówczas kultury zw. trzciniecką jest bogato wyposażone cmentarzysko w Łubnej - Jakusach, datowane na okres ok. 1.450 - 1.200 lat p.n.e., składające się z 27 kurhanów, w których odkryto pochówki szkieletowe, naczynia, ozdoby i narzędzia.

W maju 2003 r. na terenie wsi Strzelce Wielkie odkryto natomiast wielkie cmentarzysko ciałopalne z epoki brązu, datowane na okres od 1000 do 800 lat p.n.e, należące do kultury łużyckiej. W obrębie obszaru poddanego badaniom odkryto jak dotychczas 43 groby popielnicowe, z licznymi ciekawie zdobionymi urnami.

W czasach późniejszych, aż po środkową epokę żelaza na naszym terenie dominowała kultura łużycka. Zabytki z tego czasu są licznie reprezentowane przez cmentarzyska, ceramikę oraz pozostałości po osadach - następował bowiem rozwój stałego osadnictwa związanego z rozwojem gospodarki rolno - hodowlanej.

Z tego czasu pochodzą chociażby pozostałości grodziska z okresu kultury łużyckiej z VII - V w.n.e. znajdującego się na terenie wsi Kurów (powiat wieluński). Grodzisko to było jednym z większych w centralnej Polsce. Miało powierzchnię ok. 28 hektarów (700x400 m). Prawdopodobnie zostało zniszczone w V w. n.e. wskutek najazdu Scytów, choć w jego obrębie odnaleziono również ślady osadnictwa z IX - XI stulecia.

Skromniej - i to znacznie - przedstawiają się natomiast znaleziska związane z kulturą materialną okresu lateńskiego (400 lat p.n.e - początek n.e.). Na naszym terenie reprezentują je stanowiska archeologiczne w Bełchowie i Łochyńsku.

Wzrost liczby znalezisk notuje się dopiero dla następującego po okresie lateńskim, tzw. okresu wpływów rzymskich trwającego od początku n.e. po 375 r. n.e., w którym rozwijała się kultura wenedzka. Formowanie się na naszym terenie organizacji wczesnopaństwowych poświadczają bogato wyposażone groby (kurhany) znajdujące się na terenie Łęgonic, Przywozu i Mnichu.

Do najbardziej wartościowych odkryć z tego czasów należy m.in. największe w Polsce środkowej centrum produkcji ceramiki toczonej na kole z okresu wpływów rzymskich (III - IV w. n.e.) w Chabielicach (powiat bełchatowski).

Okres wędrówek ludów (lata 375 - 568 n.e.) zahamował na 2 stulecia dotychczasowy rozwój polityczny i społeczno - gospodarczy ziem polskich. Kultura wenedzka nie straciła jednak ciągłości i odrodziła się na nowo w VI i VII stuleciu, już za sprawą ludności słowiańskiej.

Do najważniejszych zabytków na terenie naszego województwa, pochodzących z tego właśnie okresu należą osady w Olewinie, Toporowie i Lutomiersku oraz prawdopodobnie najstarsza faza grodu pod Łęczycą.

Znajdź hotel

 

Nasza fotogaleria

fot. archiwum ROTWŁ  -1294820642
Nawa główna w kościele klasztornym oo. Franciszkanów w Łagiewnikach
fot. archiwum ROTWŁ

fot. Tomasz M. Kolmasiak -1251540772
Sokola Góra
Dwór murowany
fot. Tomasz M. Kolmasiak

fot.  Archiwum Muzeum Miasta Łodzi -1294822609
Pałac Izraela Kalmanowicza Poznańskiego - sala jadalna
fot. Archiwum Muzeum Miasta Łodzi

fot. Justyna Mokras-Grabowska -1322053440
Pałac w Kterach
fot. Justyna Mokras-Grabowska

fot. Marek Lawin -1335521890
Pałac w Wolborzu
fot. Marek Lawin

fot. Ryszard Bonisławski -1248951311
Łęczyca
Zamek Królewski
fot. Ryszard Bonisławski

fot. Piotr Sölle -1251363236
Bąkowa Góra
Dwór Małachowskich
fot. Piotr Sölle

fot. Ryszard Bonisławski -1294820525
Zespół klasztoru oo. Franciszkanów w Łagiewnikach
fot. Ryszard Bonisławski

fot. archiwum ROTWŁ  -1333614923
Wnętrza pałacu Radziwiłłów w Nieborowie
fot. archiwum ROTWŁ

fot.  archiwum Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunlskim -1478783258
Zamek w Piotrkowie Trybunalskim
fot. archiwum Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunlskim