Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Nieistniejący zamek w Strykowie

Obiekt obronny Strykowie (gmina Stryków, powiat zgierski) określany mianem zamku lub fortalicji wzmiankowany jest w źródłach od początku XVI wieku. Dopiero w 1997 roku w wyniku badań archeologicznych udało się zlokalizować go w terenie. Odkryto wówczas relikty trzech obiektów pochodzących z różnych okresów historii.

Odkryte założenie obronne leży w dolinie zalewowej rzeki Moszczenicy na południowy - zachód od obecnego Strykowa. Dziś rzeka jest uregulowana i płynie kanałem, ale jeszcze przed II wojną światową płynęła między kopcem, a miastem.

Kopiec ma kształt okręgu o średnicy około 40-45 metrów i ma wysokość około 1 metra. Od zachodu otacza go kanał melioracyjny, usytuowany prawdopodobnie w miejscu dawnej fosy. Na powierzchni kopca odkryto takie elementy wyposażenia, jak: ceramikę naczyniową, fragmenty kafli piecowych i cegieł, grudki zaprawy wapiennej. Materiał wstępnie oszacowano na XVI-XVIII wiek.

W czasie badań archeologicznych wykonano cztery wykopy o łącznej powierzchni 1,6 ara i średniej głębokości około 1 metra. W części zachodniej wykopu pierwszego na odcinku kilku metrów odsłonieto ciąg moszczenia wykonany z dranic oraz bele, pomiędzy którymi tkwiły pojedyncze pale.

Nie rozstrzygnieto jednak jednoznacznie przeznaczenia i roli tych obiektów. Być może jest to fragment zwalonego pomostu nad fosą, lub relikt umocnień przedpiersia nasypu kopca. W wykopie I i II znaleziono natomiast fragmenty kamiennych bruków, które mogą być pozostałością kamiennej okładziny stoku kopca. Wysunięto z tego wniosek, że kopiec mógł mieć kształt czworoboku. W jego centrum odsłonięto fragmenty trzech obiektów.

Pierwszy z odkrytych obiektów wzniesiono z kamieni eratycznych na zaprawie glinianej, wykorzystując także tzw. cegłę palcówkę. Odkryto także fragment podpiwniczenia z brukowaną podłogą, oraz jak się wydaje, trzy kamienne stopnie zejścia od strony wschodniej. Odsłonięte fragmenty nie pozwalają niestety na pełną rekonstrukcję planu założenia.

Odkryto także, że obiekt ten przecina starszy obiekt, usytuowany na południe od pierwszego. Była to drewniana budowla na planie kwadratu o boku 5 metrów, a znalezione relikty to pozostałości spągowej partii podpiwniczenia. Budowla ta prawdopodobnie została zniszczona w czasie pożaru w 2. połowie XV wieku.

Podczas wykopów odsłonięto ślady trzeciego obiektu, młodszego od obiektu numer 2, także drewnianego. Datowany okres jego funkcjo-nowania to koniec 2. połowy XV wieku - początek XVI wieku. Tak, więc, obiekt numer jeden jest najmłodszy z odkrytych na nasypie, być może jest to budowla z XVII wieku. Podczas prac wykopaliskowych odkryto wiele ciekawych przedmiotów i elementów wyposażenia wnętrz.

Sam Stryków pojawia się w źródłach po raz pierwszy w roku 1387. W XIV i XV wieku miejscowość należała do rodu Strykowskich herbu Leliwa. W 1493 roku w dokumentach pojawia się znana historyczna postać Mikołaj Lubelczyk z Kurozwęk, herbu Poraj.

Następnie Stryków trafia w posiadanie Hieronima Łaskiego, wojewody inowrocławskiego. W rodzie Łaskich pozostaje do 1576 r., kiedy przechodzi w ręce rodziny Maskowskich (XVI i XVII w. ?), Kamionackich (XVII w.), Malińskich (XVII-XVIII w.), Czarneckich herbu Łodzia (XVIII - do 1864 roku ?).

Relikty odkryte na kopcu wiązać należy właśnie z którąś z tych rodzin. Funkcjonowanie tego założenia określa się między połową XV wieku, a przełomem wieków XVII i XVIII. Fragmenty ceramiki, które określa się na wiek XIV, znajdują się tam prawdopodobnie na podłożu wtórnym. Dlatego nie można wysnuć założenia, że obiekt funkcjonował już w XIV w. i 1. poł. XV stulecia. Tak, więc za fundatora pierwszego obiektu (nr 2) uważa się rodzinę Strykowskich herbu Leliwa lub ród Kurozwęckich.

Być może istnieje jeszcze nie odkryta, starsza siedziba właścicieli Strykowa, datowana na co najmniej XIV wiek. Ostatnia budowla została opuszczona dopiero na przełomie XVII i XVIII wieku. W roku 1812, Niemcewicz widział wał dawnego zameczku, co jest ostatnią znaną informacją o tej budowli.

Podczas badań odkryto obiekt obronny, z zabudową wewnętrzną, datowany na okres: II połowa XV wieku, po przełom wieków XVII/XVIII. Znaleziono także wiele fragmentów, tzw. cegły palcówki ze śladami zaprawy wapiennej. Można ten fakt wiązać z murowaniem kominów, lub konstrukcją wznoszącą się na kamiennym fundamencie.

Ciekawostką jest, że okoliczni mieszkańcy twierdzą, że niegdyś kopiec został zniwelowany spychaczem i odsłonięto wtedy jakieś mury, co sugeruje fakt, że istniała tu także jeszcze inna siedziba obronna.
INFORMACJA TURYSTYCZNA
Informacja turystyczna
Miejski Punkt Informacji Turystycznej w Zgierzu
A.T. "Wilejka" - Wojciech M. Leszek - Filia w Zgierzu

Plac Kilińskiego
95-100 Zgierz
tel. 422 582 254
zgierz@wilejka.info
Informacja turystyczna
Punkt Informacji Turystycznej przy Starostwie Powiatowym w Zgierzu

Sadowa 6a
95-100 Zgierz
tel. 42 719 08 99
ROTWLAutor: Piotr Sölle

Ostatnia aktualizacja: 2009-07-29 12:38:11
Zmodyfikowane przez: Piotr Sölle

Znajdź hotel

 

Nasza fotogaleria

fot. Ryszard Bonisławski -1238919840
Łęczyca
Zamek Królewski
fot. Ryszard Bonisławski

fot. Ryszard Bonisławski -1248952432
Oporów
Zamek Oporowskich
fot. Ryszard Bonisławski

fot. Piotr Sölle -1251550189
Besiekiery
Ruiny zamku
fot. Piotr Sölle

fot. Tomasz Szwagrzak -1248867275
Wojsławice
Ruiny zamku na wyspie
fot. Tomasz Szwagrzak

fot. Tomasz Szwagrzak -1248932329
Wolbórz
Zachowany kartusz herbowy
z wolborskiego zamku
fot. Tomasz Szwagrzak

fot. Marek Śmigiel -1248949380
Drzewica
Ruiny zamku Drzewickich
fot. Marek Śmigiel

fot. Marek Śmigiel -1248949453
Drzewica
Ruiny zamku Drzewickich
fot. Marek Śmigiel

fot. Marek Śmigiel -1248949504
Drzewica
Ruiny zamku Drzewickich
fot. Marek Śmigiel

fot. Ryszard Bonisławski -1248951311
Łęczyca
Zamek Królewski
fot. Ryszard Bonisławski

fot. Ryszard Bonisławski -1248952581
Oporów
Zamek Oporowskich
fot. Ryszard Bonisławski