Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Gmina Nowa Brzeźnica

Położenie:

Gmina wiejska Nowa Brzeźnica położona jest w południowo-wschodniej części powiatu pajęczańskiego, na pograniczu Wyżyny Wieluńskiej i Niecki Włoszczowskiej.

Od zachodu gmina Nowa Brzeźnica graniczy z gminą Pajęczno, od północy z gminą Strzelce Wielkie a od wschodu z gminą Ładzice (powiat radomszczański). Południowa granica gminy jest jednocześnie granicą województw łódzkiego i śląskiego (gminy powiatów częstochowskiego ziemskiego oraz kłobuckiego).

Na gminę składa się 39 miejscowości skupionych w 15 sołectwach: Dubidze, Dubidze Kolonia, Dworszowice Kościelne, Dworszowice Kościelne Kolonia, Konstantynów, Kruplin, Kuźnica, Łążek, Nowa Brzeźnica, Prusicko, Stara Brzeźnica-Osada, Stara Brzeźnica-Wieś, Trzebca, Ważne Młyny, Wólka Prusicka.

Krajobraz tworzy tu mało urozmaicona wyżyna o płaskiej, miejscami niskofalistej rzeźbie polodowcowej i spadkach od 0 do 2%. Obszar wysoczyzny opada łagodnie w kierunku południowym ku dolinie Warty. Obszar gminy leży właśnie w dorzeczu Warty, która przepływa przez gminę ze wschodu na zachód, płynąc naturalnym korytem i silnie meandrując. Głównymi doplywami Warty są tu Liswarta, Kocinka i Pisia.

Powierzchnia i ludność:

Gmina zajmuje powierzchnię 135,95 km2 (16,91% powierzchni powiatu) i zamieszkiwana jest przez 4,9 tys. mieszkańców (2008).

Nowa Brzeźnica to gmina o charakterze typowo rolniczym-dominuje tu rolnictwo i leśnictwo. Użytki rolne i leśne zajmują odpowiednio 52% i 40% obszaru gminy. Znajduje się tu ponad 900 gospodarstw indywidualnych (średnia powierzchnia 5.4 ha) oraz ok. 150 działek rekreacyjnych.

W uprawach dominują zboża (51,6% powierzchni zasiewów) oraz ziemniaki (25,7%). Najlepsze gleby występują w obrębie miejscowości: Dubidze, Konstantynów oraz Dworszowice Kościelne - Kolonia.

Stolica gminy:

Stolicą gminy jest Nowa Brzeźnica - w 1265 r. książę Leszek Czarny zezwolił na założenie osady zwanej Nową Brzeźnicą, obok istniejącego już wcześniej miasteczka Stara Brzeźnica. W 1287 r. ośrodek miejski przeniesiono ze Starej do Nowej Brzeźnicy, ta druga występowała odtąd w dokumentach jedynie jako wieś lub przedmieście. Obie miejscowości były własnością królewską.

Od końca XIII stulecia Brzeźnica byłą siedzibą dystryktu - okręgu a następnie starostwa niegrodowego. Powstał tutaj gród strzegący księstwa sieradzkiego od południa. W 1459 r. miasteczko wystawiło 15 zbrojnych na wojnę pruską a w 1563 r. podatek zapłaciło 32 rzemieślników. W 1717 r. starostwo brzeźnickie znalazło się w rękach paulinów z Częstochowy. Dochody z dóbr przeznaczano na pokrycie kosztów utrzymania twierdzy na Jasnej Górze ...

Ochrona przyrody:

Do ciekawostek przyrodniczych należy grupa 5 głazów narzutowych o obwodach 300-525 cm na terenie kopalni odkrywkowej "Dworszowice” w Nowej Brzeźnicy. Grupa głazów objęta jest ochroną jako pomnik przyrody.

Główne atrakcje turystyczne:

Walory turystyczne gminy Nowa Brzeźnica

Najciekawszymi zabytkami gminy Nowa Brzeźnica są:

  • murowany, neogotycki kościół p.w. św. Jana Chrzciciela wzniesiony w 1904 r. w miejscu poprzedniej, gotyckiej świątyni ufundowanej w 1417 r. przez króla Władysława Jagiełłę, której pozostałością jest (wkomponowana w bryłę) gotycka dzwonnica stanowiąca pozostałość pierwotnego kościoła; obok stoi murowana plebania z 1884 r.;
  • na cmentarzu parafialnym w Nowej Brzeźnicy - murowana kaplica cmentarna (XIX/XX w.).
  • kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła w Dworszowicach Kościelnych.
  • dawny (dziś zrujnowany) zespół dworsko-parkowo-gospodarczy w Dubidzach, na który składają się: murowany dwór, oficyna, stróżówka, obora i spichlerz wznoszone od XVIII stulecia oraz XIX-wieczny park o charakterze krajobrazowym.

    Warto też zajrzeć do Starej Brzeźnicy, dawnego miasteczka, miejsca urodzenia oficera wojsk Rzeczypospolitej, konfederata barskiego i poety Marcina Molskiego (1758-1822). Niegdyś istniał tu cenny modrzewiowy kościół p.w. św. Stanisława, który spłonął w czasie działań wojennych w 1939 r.

    Przy ulicy Częstochowskiej stoją dwa murowane domy wpisane do ewidencji zabytków. We wsiach gminy (Jedlno, Kruplin, Kuźnica, Płaszczyzna, Zimna Woda) odnaleźć można jeszcze coraz rzadsze przykłady drewnianego budownictwa mieszkalnego z XIX i 1. poł. XX w.

    Głównym ośrodkiem wypoczynkowym w gminie są Ważne Młyny - znana miejscowość wypoczynkowa położona nad Wartą, wśród pięknych sosnowych lasów. Istnieją tu doskonałe warunki do odpoczynku od wielkiego miasta, grzybobrania, wędkarstwa oraz wycieczek pieszych i rowerowych.

    Szczególnie godne polecenia są wycieczki w obrębie lesistych terenów położonych w widłach Warty, Kocinki i Liswarty, po obu brzegach Warty oraz spływy kajakowe w dół rzeki.

    Wydarzeniem roku jest organizowany przez władze gminy Nowa Brzeźnica coroczny „Turniej Sołectw”.

    Gdzie spać? :

    W odległości 3 km na płd. od Ważnych Młynów leży Kuźnica. W kompleksie leśnym na płd. od wsi znajduje się Ośrodek Obozowo–Biwakowy Hufca ZHP w Rudzie Śląskiej, na który składają się domki kempingowe, pole namiotowe, boiska sportowe, świetlica i pełne zaplecze gastronomiczne.

    Ciekawostką jest tu mini-ogród botaniczny oraz oczko wodne, w którym pływają egzotyczne ryby. Przez ośrodek przepływa rzeka Kocinka. Zalesienie terenu i swoisty mikroklimat sprzyjają aktywnemu wypoczynkowi.

    Szlaki turystyczne:

    Przez okolice Nowej Brzeźnicy prowadzi znakowany kolorem zielonym szlak rowerowy „Ujścia Liswarty” wiodący pętlą z Nowej Brzeźnicy przez Moczydła, Prusicko, Kuźnicę, Trzebcę, Patrzyków, Dworszowice Kościelne, Ważne Młyny, Starą Brzeźnicę z powrotem do Nowej Brzeźnicy.

    INFORMACJA TURYSTYCZNA
    Informacja turystyczna
    Punkt Informacji Turystycznej w Nowej Brzeźnicy
    Gminna Biblioteka Publiczna w Nowej Brzeźnicy

    ul. Kościuszki 103
    98-331 Nowa Brzeźnica
    tel. 34 311 96 70
    tel. wew. 219
    jola01_66@tlen.pl
    ROTWLOstatnia aktualizacja: 2017-03-26 05:13:03
    Zmodyfikowane przez: Marek Lawin
  • Znajdź hotel

    Kalendarz wydarzeń

    • pn
    • wt
    • śr
    • cz
    • pt
    • sb
    • nd
     

    Nasza fotogaleria

    fot. Marek Lawin -1445431275
    Załęczański Park Krajobrazowy - roślinność w Rezerwacie Węże
    fot. Marek Lawin

    fot. Marek Lawin -1445431328
    Załęczański Park Krajobrazowy - roślinność w Rezerwacie Węże
    fot. Marek Lawin

    fot. Marek Lawin -1445431224
    Załęczański Park Krajobrazowy - Rezerwat Węże
    fot. Marek Lawin

    fot. Marek Lawin -1445431491
    Załęczański Park Krajobrazowy - roślinność w Rezerwacie Węże
    fot. Marek Lawin

    fot. Marek Lawin -1445431298
    Załęczański Park Krajobrazowy - roślinność w Rezerwacie Węże
    fot. Marek Lawin