Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Siemkowice

Wieś i siedziba gminy (powiat pajęczański), w Kotlinie Szczercowskiej.

Siemkowice były niegdyś siedzibą rodu Siemkowskich h. Oksza wywodzących się z czeskiej rodziny Werszowców, którzy mieszkali tu aż po wiek XVII. Według Marcina Bielskiego, wieś tą od króla Bolesława Krzywoustego otrzymał czeski książe Jan Werszowiec (Werszowic, Wrszowic, Wierszowiec, Wrsowicz), jako nagrodę za zabicie księcia czeskiego Świętopełka w czasie walk o Wrocław. Wspomniany Jan ze swoim oddziałem przeszedł bowiem na stronę Polaków przyczyniając się walnie do zwycięstwa.

Jan Werszowiec protoplasta rodu Okrzyców wg M. Bielskiego, "mocny zameczek na wysepce między wody i lasy wybudował". Z czasem majętność została podzielona między potomków Jana, którzy w XV w. przyjmowali nazwiska od posiadanych wsi, stąd Okrzycowie, Radoszewscy, Błeszyńscy i Siemkowscy.

W 2 poł. XV w. Siemkowice należały już do Siemkowskich h. Oksza. O tym, że Siemkowscy byli posiadaczami wsi jeszcze w XVI w., świadczyła kamienna tablica wmurowana w ścianę kościoła z postacią rycerza i napisem po łacinie (w tłumaczeniu: "Tu spoczywa W. Pan Jerzy Siemkowski R. 1564"). W 1548 r, przy kościele utworzono bractwo Bożego Ciała. Tutejszy pleban pobierał dziesięcinę zarówno z łanów kmiecych jak i folwarcznych, za meszne dawano po korcu żyta z łanu a za kolędę po 1 groszu z domu.

W XVI w. właściciele Siemkowic przeszli na protestantyzm, ale na przełomie XVI/XVII w. powrócili na łono Kościoła katolickiego. W 1603 r. Siemkowscy uposażyli przy kościele altarię św. Marii Magdaleny. Kolejnymi właścicielami wsi byli Święccicy h. Jastrzębiec, a od przełomu XVIII/XIX w. aż po 1945 r. rodzina Fundament-Karśnickich również h. Jastrzębiec. W dniu 5 X 1900 r. spaliła się prawie cała wieś z wyjątkiem kościoła, dworu i kilku zabudowań gospodarczych.

W 1875 r. na stokach wzgórza zwanego Cichówką, ponad łąką, przy drodze do Chorzewa profesor Adolf Pawiński odkrył prehistoryczne cmentarzysko ciałopalne. Odnaleziono tu około 40 grobów z popielnicami a zebrane urny umieszczono w zbiorze starożytności na Uniwersytecie Warszawskim.

W 1882 r. na dobra siemkowickie składały się folwarki Siemkowice, Kleszczowiec, Miedzno i Łukomierz oraz osady młyńskie Łukomierz, Kij, Jarząb i Papierek o łacznej powierzchni 3.439 mórg. Siemkowice liczyły wówczas 118 domów i 803 mieszkańców, a cała parafia 3.050 dusz.

Siemkowicka parafia istniała prawdopodobnie już w XIII w., ale pierwsza wzmianka o niej pojawia się dopiero w 1382 r. „Liber Beneficiorum” Jana Łaskiego (1521) podaje, że należały do niej wsie: Chorzew, Lipnik, Ożegów i Radoszewice Dwór. W 1927 wydzielono z niej nową parafię w Radoszewicach a w 1979 r. utworzona została odrębna parafia w Lipniku, W 1957 r. do parafii w Krzeczowie (pow. wieluński) przeszły wioski: Mokre Krzeczowskie, Smolarze i Mokre Siemkowickie.

Jak wspomniano wyżej według Marcina Bielskiego, czeski książę Weszowic w Siemkowicach "mocny zameczek na wysepce między wody i lasy wybudował".

Właśnie na wyspie, tyle że sztucznej można dziś w Siemkowicach zobaczyć dwór obronny z XVI lub XVII stulecia, otoczony fosą, z zachowanymi śladami przebudowy w stylu renesansowym i barokowym. Jest to budowla parterowa, podpiwniczona, wzniesiona na planie kwadratu. We wschodniej części zachowały się grube mury z kamienia polnego, będące pozostałością "kamieńca" - budowli obronnej z epoki romańskiej.

Obok murowanego dworu nazywanego niesłusznie "zamkiem", do niedawna (ok. 1990 r.) istniał typowy dworek szlachecki z XVIII w. Obok miejsca gdzie stał rośnie lipa szerokolistna o wysokości ponad 20 m i ponad 740 cm obwodu w pierśnicy. Jest to jedno z najstarszych i najbardziej okazałych drzew w Polsce.

Innym bardzo interesującym zabytkiem Siemkowic jest monumentalna, czterokondygnacyjna, gotycka wieża ceglana z zachowanymi ostrołukowymi oknami, w dole czworoboczna, u góry ośmioboczna, stanowiąca pozostałość gotyckiego kościoła wzniesionego już w XIII lub XIV w. Do wieży tej w 1879 r. dobudowano obecny kościół parafialny p.w. św. Marcina.

Wewnątrz, w nawie - jeszcze do niedawna - istniały niegdyś 2 renesansowe całopostaciowe płyty nagrobne z XVI w. Jerzego Siemkowskiego z herbami Topór, Korab, Pomian i Junosza (?) i datą 1564 raz Zofii z Bielskich Boguckiej z herbami Rola, Dołęga, Wieruszowa (?) i Lewart (?) oraz datą 1587, ale niestety zostały bezmyślnie zniszczone. Przetrwała natomiast pamiątkowa tablica poświęcona L. Niemojowskiemu.

W barokowym wyposażeniu uwagę zwraca ołtarz główny (zapewne z 2. poł. XVIII w., przebudowany w XIX w.) z obrazem Chrztu Chrystusa i św. Marcina autorstwa Rafała Hadziewicza; a ponadto ołtarze boczne z XVIII w. z obrazami: MB Różańcowej, Przemienienia Pańskiego i śś. Walentego, Marcina i Wincentego i krucyfiks z XVIII w.

W obrębie miejscowego cmentarza parafialnego zachowała się kaplica grobowa Kraśnickich oraz grobowce okolicznych przedstawicieli zubożałego ziemiaństwa.

INFORMACJA TURYSTYCZNA
Informacja turystyczna
ROTWLOstatnia aktualizacja: 2009-02-18 11:51:26
Zmodyfikowane przez: Piotr Sölle

Znajdź hotel

Kalendarz wydarzeń

  • pn
  • wt
  • śr
  • cz
  • pt
  • sb
  • nd
 

Nasza fotogaleria

fot. Marzena Kowalska -1251744688
Rezerwat leśny
"Mokry Las"
fot. Marzena Kowalska

fot. Marzena Kowalska -1251745664
Pomnikowa lipa w Siemkowicach
fot. Marzena Kowalska

fot. Marzena Kowalska -1251744561
Rezerwat leśny
"Mokry Las"
fot. Marzena Kowalska

fot. Marzena Kowalska -1251744628
Rezerwat leśny
"Mokry Las"
fot. Marzena Kowalska

fot. Marzena Kowalska -1251744450
Rezerwat leśny
"Mokry Las"
fot. Marzena Kowalska

fot. Piotr Sölle -1251438845
Siemkowice
Dwór obronny na wyspie
fot. Piotr Sölle