Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie zjeść

Chojne

Wieś w gminie Sieradz (powiat sieradzki), nad Wartą, w Kotlinie Sieradzkiej, na obrzeżach Parku Krajobrazowego Międzyrzecza Warty i Widawki.

Miejscowość znana od 1403 r., w 1412 r. wzmiankowana jako własność Andrzeja i Klemensa z Ruszkowa, Złoczewa i Grabostowa. W 1433 r. rycerz i podkomorzy sieradzki Mszczuj z Barczewa, który w 1436 r. podpisał pokój z Krzyżakami, otrzymał Chojne, wieś na prawie magdeburskim, od króla Władysława Jagiełły. Córka Mszczuja wniosła wieś w posagu do rodu Kobierzyckich h. Korab.

W XVI wieku włascicielem wioski był wojski sieradzki Jan Łaszewski (Łyczewski ?) h. Dryja. Pod koniec tego stulecia dobra przeszły w ręce Zapolskich h. Pobóg.

W XVIII i XIX w. dobra ziemskie Chojne, w skład których wchodziły także wsie: Bobrowniki, Stoczki i Wiechutki (wraz z przyległościami: włók 155, mórg 14, prętów 1277 - miary nowopolskiej), należały kolejno do Mączyńskich, Walewskich i Pągowskich.

W dniu 4 VIII 1820 r. w posiadanie dóbr weszła Izabella Babska, która dostała je w spadku po matce Mariannie z Pągowskich Babskiej - właścicielce Chojnego od 1798 r. Izabella Babska majątek ten wniosła następnie w wianie mężowi Stanisławowi Kaczkowskiemu z Bełchatowa - deputowanemu na Sejm z obwodu sieradzkiego, który osiadł w Chojnem na stałe.

Po śmierci żony Izabelli w 1846 r., w dniu 15 marca 1854 r. majątek ten zbywa Kaczkowski na rzecz Henryka Byszewskiego w 2/3, a w 1/3 na rzecz Mateusza Rubacha. To od Byszewskiego uszczuplone dobra Chojne odkupił baron Dangel - prawdopodobnie wnuk przybyłego z Prus ewangelika Tomasza Michała Dangla (1742-1808).

Urodzony w Pasłęku Dangel, ożeniony z Zofią z Krauzów (1752-1816), był później znanym przemysłowcem i bankierem warszawskim, który w Warszawie pod koniec XVIII w. przy ul. Rymarskiej założył jedną z największych w Europie fabryk powozów, a w 1800 r. kupił z masy upadłościowej po Tepperze podwarszawskie dobra: Falenty, Raszyn i Gołków.

Dangel miał ... piętnaścioro dzieci. W Chojnem osiedlił się najprawdopodobniej któryś z synów lub wnuków Tomasza. W "Spisie szlachty Królestwa Polskiego..." sporządzonym przez rosyjskiego zaborcę (Warszawa, 1851) figuruje Tomasz Dangel herbu Dangel, syn Tomasza.

Zapewne był to właśnie właściciel Chojnego co znajduje potwierdzenie w fakcie, iż Tomasz baron Dangel z okręgu sieradzkigo był w 1861 r. członkiem Towarzystwa Rolniczego w Warszawie bowiem odnotował ten fakt notariusz Jan Sułkowski z Sieradza w księgach przechowywanych w sieradzkim oddziale Archiwum Państwowego.

W czasach Powstania Styczniowego Tomasz Dangel prawdopodobnie włączył się w działania powstańcze, skoro sieradzki historyk dr Jan Milczarek podaje, że "Dangel, obywatel ziemski z Chojnego, został zamordowany przez Rosjan w drodze do Warszawy". Nie wiadomo nic więcej o okolicznościach jego śmierci.

Córka Dangla (wg Kobierzyckiego) wniosła dobra Chojne w dom Lipskich, którzy je rozparcelowali zostawiając sobie tylko dwór z ogrodem i kilka włók z zagajnikiem.

Danglowie całkowicie się spolonizowali. Jeden z nich: Zygmunt (1836-1906) był znanym ekonomistą, autorem "Ogólnych zasad ekonomii politycznej". Z kolei Stefan Roman Dangel ps. Salisch (1891-1942), działacz niepodle-głościowy został w czasie II wojny światowej aresztowany i zamordowany przez gestapo. Ostatnim właścicielem wsi był od 1932 r. Stanisław Neugebauer.

Cennym zabytkiem wsi jest późnorenesansowy kościół p.w. św. Anny wzniesiony w 1599 r. z fundacji Stanisława Zapolskiego herbu Pobóg, podsędka sieradzkiego, ówczesnego właściciela wsi Chojne, a którego wczesnobarokowy nagrobek zachował sie we wnętrzu świątyni.

Kościół w Chojnem jest budowlą jednonawową z węższym prezbiterium i czworoboczną wieżą od zachodu, o pięciu kondygnacjach. Od północy stoi dobudowana w 1621 r. kaplica.

Cmentarz usytuowany jest ok. 150 metrów metrów od kościoła, na skraju lasu. Na cmentarzu tym znajduje się nietypowa w formie budowla będąca - jak głosi współczesna tabliczka informacyjna - grobowcem dziedziców wsi - Danglów.

We wsi, w przyległym do terenu kościelnego parku stoi murowany dwór z 1607 r. wzniesiony podobnie jak kościół za sprawą Stanisława Zapolskiego (zmarłego w 1612 r.), a przebudowany w XIX stuleciu

INFORMACJA TURYSTYCZNA
Informacja turystyczna
Punkt Informacji Turystycznej w Sieradzu
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Sieradzu

ul. Żwirki i Wigury 4
98-200 Sieradz
tel. 43 827 16 41
fax. 43 827 16 41
info@pbp.sieradz.pl
ROTWLOstatnia aktualizacja: 2015-04-06 10:45:12
Zmodyfikowane przez: Marek Lawin

Znajdź hotel

Kalendarz wydarzeń

  • pn
  • wt
  • śr
  • cz
  • pt
  • sb
  • nd
 

Nasza fotogaleria